podpis cyfrowy

Podpis cyfrowy to kryptograficzne potwierdzenie utworzone kluczem prywatnym i weryfikowalne odpowiadającym mu kluczem publicznym. Standard NIST FIPS 186-5 wskazuje trzy funkcje podpisu: wykrywanie nieuprawnionych zmian danych (integralność), potwierdzenie tożsamości podpisującego (uwierzytelnienie) oraz niezaprzeczalność, czyli dowód, którego podpisujący nie może łatwo wyprzeć się później ^[1]. Podpis opiera się na kryptografii asymetrycznej i jest tylko tak wiarygodny, jak wiarygodne jest powiązanie klucza publicznego z konkretną osobą albo firmą.

Jak działa

Podpisuje się w praktyce nie całe dane, lecz ich skrót. Program liczy funkcję skrótu (hashowanie) z pliku lub wiadomości, a następnie przetwarza wynik kluczem prywatnym. Odbiorca liczy skrót samodzielnie i sprawdza, kluczem publicznym, czy podpis do niego pasuje. Zmiana choćby jednego bajtu danych daje inny skrót i podpis przestaje się zgadzać.

RYS. 1Podpisanie i weryfikacja paczki

Klucz prywatny musi pozostać tajny; kto go zdobędzie, może podpisywać w imieniu właściciela. Klucz publiczny jest jawny, ale odbiorca musi mieć pewność, czyj on jest. Tę rolę pełni certyfikat cyfrowy wystawiony przez urząd certyfikacji (CA) w ramach infrastruktury klucza publicznego (PKI), albo, jak w WordPressie, klucz wbudowany na stałe w oprogramowanie.

Rodzaje

FIPS 186-5, opublikowany 3 lutego 2023 roku, obejmuje algorytmy RSA, ECDSA i EdDSA, a wcześniejszy algorytm DSA nie jest w nim już zatwierdzony do tworzenia nowych podpisów ^[1].

RFC 8032 ze stycznia 2017 roku wymienia zalety EdDSA: wysoką wydajność, podpisywanie deterministyczne bez potrzeby losowej liczby dla każdego podpisu i większą odporność na ataki bocznym kanałem ^[2]. Poziom bezpieczeństwa Ed25519 to około 128 bitów, a Ed448 około 224 bitów ^[2].

W prawie Unii Europejskiej funkcjonuje osobne pojęcie podpisu elektronicznego. Rozporządzenie eIDAS definiuje go jako dane w postaci elektronicznej dołączone lub logicznie powiązane z innymi danymi, używane przez podpisującego ^[6]. Kwalifikowany podpis elektroniczny jest podpisem zaawansowanym składanym za pomocą kwalifikowanego urządzenia i opartym na certyfikacie kwalifikowanym ^[6], a zgodnie z art. 25 ust. 2 ma skutek prawny równoważny podpisowi własnoręcznemu ^[6]. Podpis cyfrowy to mechanizm techniczny; podpis kwalifikowany to kategoria prawna, która z tego mechanizmu korzysta.

W WordPressie

Od wersji 5.2 WordPress podpisuje paczki aktualizacji. Ogłoszenie zespołu rdzenia wyjaśnia, że podpisy liczone są algorytmem Ed25519 ze skrótu SHA384 zawartości pliku, a witryny weryfikują je przed zastosowaniem aktualizacji ^[3]. Na starszym PHP bez rozszerzenia Sodium weryfikację zapewnia biblioteka sodium_compat ^[3].

Weryfikację wykonuje funkcja verify_file_signature() w pliku wp-admin/includes/file.php ^[3]. Dokumentacja opisuje ją jako sprawdzenie zawartości pliku względem podpisu ED25519, dostępne od wersji 5.2.0 ^[4]. Funkcja zwraca błąd signature_verification_failed, gdy autentyczności nie da się potwierdzić, signature_verification_no_signature, gdy podpisu brak, oraz signature_verification_unsupported, gdy serwerowi brakuje potrzebnych funkcji kryptograficznych ^[4].

Podpis chroni kanał aktualizacji rdzenia przed podmianą paczki po drodze albo na serwerze pobrań, co jest jednym z wektorów ataku na łańcuch dostaw. Nie dotyczy natomiast plików pobranych spoza oficjalnych kanałów, na przykład pirackich wtyczek; ich integralności nikt nie poświadcza. Do wykrywania zmian w plikach już zainstalowanych służy monitorowanie integralności plików.

Znaczenie

• Integralność: wykrywa zmianę danych po podpisaniu ^[1].
• Pochodzenie: potwierdza, kto podpisał, o ile klucz publiczny jest wiarygodnie przypisany ^[1].
• Niezaprzeczalność: podpisujący nie może łatwo wyprzeć się podpisu ^[1].

Podpis nie szyfruje danych i nie zapewnia poufności; do tego służy szyfrowanie. Nie mówi też nic o tym, czy podpisany kod jest bezpieczny, a jedynie kto go wydał.

Dobre praktyki

• Chronić klucz prywatny, najlepiej w sprzętowym module HSM, i ograniczyć do niego dostęp.
• Planować rotację kluczy; klucz weryfikacyjny WordPressa z wersji 5.2 miał ustaloną datę wygaśnięcia, 1 kwietnia 2021 roku ^[3].
• Weryfikować cały łańcuch certyfikatów, a nie tylko sam podpis.
• Aktualizować biblioteki, które sprawdzają podpisy; błąd w weryfikacji niweczy cały mechanizm.

Historia i przykłady

CERT Polska 25 maja 2026 roku opublikował informację o podatności CVE-2026-9058 w Szafir SDK, oprogramowaniu Krajowej Izby Rozliczeniowej ^[5]. Przy przetwarzaniu niezaufanego certyfikatu z rozszerzeniem Authority Information Access biblioteka pobierała i importowała certyfikat wystawcy jako zaufany, a następnie zwracała status pozytywnej weryfikacji ^[5]. W efekcie integrujące aplikacje mogły uznać podpis cyfrowy za prawidłowy mimo niezaufanego łańcucha certyfikacji, co według komunikatu umożliwiało obejście mechanizmów uwierzytelniania i podszywanie się pod użytkownika ^[5]. Podatne były wszystkie wersje poniżej 1.8.463.2 ^[5]. Przypadek pokazuje, że algorytm podpisu może być poprawny, a zawodzi weryfikacja zaufania do klucza.