ARK. 1Słownik pojęćKryptografia, tożsamość i uwierzytelnianie
klucz kryptograficzny
Ciąg bitów sterujący działaniem algorytmu kryptograficznego, od którego tajności i losowości zależy bezpieczeństwo systemu — nie od utrzymywania samego algorytmu w sekrecie.
TAB. 1Nazwapo polsku
| Po angielsku | cryptographic key |
|---|---|
| Po polsku | klucz kryptograficzny |
| Którą formą pisać | po polsku Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie. |
| Inne formy | klucz szyfrujący · klucz sesyjny (odmiana wyspecjalizowana) |
| Odmiana | ten klucz kryptograficzny, tego klucza kryptograficznego, tym kluczem kryptograficznym; lm. klucze kryptograficzne, kluczami kryptograficznymi. Po pierwszym wprowadzeniu skracaj do samego „klucza", gdy kontekst jest jednoznaczny — tak robią obie redakcje. |
TAB. 2Jak to nazywająprasa vs urząd
| Prasa branżowa | „zarządzać kluczami kryptograficznymi", „Zarządzanie kluczami", „Dysk jest szyfrowany kluczem generowanym losowo" (niebezpiecznik); „dwóch kluczy szyfrujących" (sekurak) |
|---|
TAB. 3Źródła4
| Forma | Cytat | Skąd |
|---|---|---|
| PL | „zarządzać kluczami kryptograficznymi (generować je i przechowywać)” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Dysk jest szyfrowany kluczem generowanym losowo, który z kolei jest szyfrowany przez klucz generowany z hasła użytkownika” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Zarządzanie kluczami jest poza obiektem zainteresowań tej certyfikacji” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „pojęcie wiąże się z wykorzystaniem dwóch kluczy szyfrujących” | sekurak.pl |
TAB. 4Obok w tej dziedzinie6
| infrastruktura klucza publicznego | public key infrastructure (PKI) | Zestaw standardów, ról, procedur i narzędzi (urzędy certyfikacji, certyfikaty, listy unieważnień CRL/OCSP, polityki certyfikacji) służący do WYSTAWIANIA CERTYFIKATÓW wiążących klucze publiczne z tożsamościami i do zarządzania zaufaniem do nich w skali organizacji lub internetu. |
| JWT (JSON Web Token) | JSON Web Token (JWT) | Format tokenu w postaci podpisanego (opcjonalnie zaszyfrowanego) obiektu JSON, który przenosi twierdzenia o użytkowniku i może zostać zweryfikowany bez odpytywania bazy danych. |
| KDF | key derivation function (KDF) | Funkcja wyprowadzająca klucz kryptograficzny z hasła lub innego sekretu (np. z wyniku uzgodnienia klucza). W wariantach hasłowych (PBKDF2, scrypt, Argon2) celowo kosztowna obliczeniowo i pamięciowo, by spowolnić masowe zgadywanie haseł; bcrypt bywa wymieniany w tym samym szeregu, choć formalnie jest funkcją haszowania haseł, a nie KDF-em. KDF-y niehasłowe (HKDF) są z założenia szybkie — ich celem jest jakość materiału klucza, nie spowalnianie ataku. |
| kod jednorazowy | one-time password (OTP/TOTP) | Kod ważny tylko raz i zwykle przez około 30 sekund, generowany z sekretu współdzielonego z serwerem (TOTP — z czasu, HOTP — z licznika) albo przesyłany SMS-em; mocniejszy niż samo hasło, ale nadal możliwy do wyłudzenia phishingiem. |
| kryptografia asymetryczna | public-key cryptography | Kryptografia oparta na parze powiązanych kluczy — jawnym publicznym i tajnym prywatnym — w której operację wykonaną jednym kluczem odwraca lub weryfikuje wyłącznie drugi, co umożliwia bezpieczną wymianę kluczy i podpisy cyfrowe. |
| kryptografia postkwantowa | post-quantum cryptography | Algorytmy zaprojektowane tak, by opierały się atakom komputera kwantowego (m.in. standardy NIST ML-KEM i ML-DSA), wdrażane już dziś, bo ruch przechwycony obecnie może zostać odszyfrowany w przyszłości (model „harvest now, decrypt later”). |
TAB. 5