ARK. 1Słownik pojęćRealia polskie: instytucje i oszustwa
mObywatel / Profil Zaufany (mDowód)
Dwa polskie narzędzia tożsamości cyfrowej: mObywatel to rządowa aplikacja mobilna z dokumentami elektronicznymi (m.in. mDowodem), a Profil Zaufany to bezpłatny środek identyfikacji elektronicznej służący do potwierdzania tożsamości w e-administracji i podpisywania dokumentów.
TAB. 1Nazwabez tłumaczenia
| Po angielsku | mObywatel / Profil Zaufany (Polish digital identity) |
|---|---|
| Po polsku | mObywatel / Profil Zaufany (mDowód) |
| Którą formą pisać | bez tłumaczenia Skrót, nazwa własna albo nazwa standardu — nie tłumaczymy w ogóle. |
| Inne formy | aplikacja mObywatel · PZ · e-tożsamość |
| Odmiana | mObywatel odmienny: mObywatela, w mObywatelu, „SMS od mObywatela”, potocznie „appka mObywatel”; Profil Zaufany odmienny: Profilu Zaufanego, Profilem Zaufanym; mDowód: mDowodu, mDowodem |
TAB. 2Jak to nazywająprasa vs urząd
| Prasa branżowa | Niebezpiecznik odmienia nazwę jak zwykły rzeczownik i pisze o niej głównie w kontekście podszywania się: „⚠️ Uwaga na złośliwe SMS-y od mObywatela!”, „⚠️ Uwaga na SMS od »mObywatela«”, „Oto przyczyny problemów z aplikacją mObywatel 2.0”. Sekurak: „w appce mObywatel”. |
|---|---|
| Urząd i ustawa | gov.pl definiuje Profil Zaufany jako „środek identyfikacji elektronicznej” pozwalający potwierdzić tożsamość w internecie i podpisać dokumenty podpisem elektronicznym (login do PUE ZUS, IKP, e-Urzędu Skarbowego), bezpłatny. Oficjalny serwis aplikacji przedstawia się jako „mObywatel – Aplikacja mobilna i serwis dla obywateli”. |
TAB. 3Źródła5
| Forma | Cytat | Skąd |
|---|---|---|
| PL | „Środek identyfikacji elektronicznej” | gov.pl |
| PL | „mObywatel - Aplikacja mobilna i serwis dla obywateli” | info.mobywatel.gov.pl |
| PL | „⚠️ Uwaga na SMS od "mObywatela"” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Oto przyczyny problemów z aplikacją mObywatel 2.0” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Można już zgłaszać oszustwa internetowe w appce mObywatel” | sekurak.pl |
TAB. 4Obok w tej dziedzinie6
| CERT Polska / CSIRT NASK, CSIRT GOV, CSIRT MON | CERT Polska / CSIRT NASK (CSIRT GOV, CSIRT MON) | Nazwy własne zespołów reagowania na incydenty komputerowe: CERT Polska to działający w NASK zespół realizujący ustawowe zadania CSIRT NASK, a obok niego funkcjonują CSIRT GOV (prowadzony przez Szefa ABW) i CSIRT MON — trzy krajowe zespoły przewidziane w ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. |
| fałszywa bramka płatności | fake payment gateway (fałszywa bramka płatnicza) | Podrobiona strona udająca operatora płatności (PayU, Przelewy24, BLIK) albo logowanie do banku, do której prowadzi link ze smishingu, e-maila lub ogłoszenia na portalu sprzedażowym, a której jedynym celem jest przejęcie danych karty i danych logowania do bankowości. |
| lista ostrzeżeń przed niebezpiecznymi stronami | CERT Polska warning list | Prowadzony przez CSIRT NASK publiczny wykaz domen, których podstawowym celem jest wprowadzenie użytkowników w błąd i wyłudzenie ich danych, wykorzystywany do blokowania dostępu do tych stron. |
| oszustwo na BLIK-a | BLIK scam (oszustwo „na BLIK-a”) | Oszustwo, w którym przestępca po przejęciu konta na Facebooku lub Messengerze pisze do znajomych ofiary z prośbą o pilną pożyczkę i podanie kodu BLIK albo o zatwierdzenie w aplikacji bankowej transakcji, której odbiorca nie inicjował. |
| oszustwo na OLX / Vinted (fałszywy sklep internetowy) | marketplace / fake online shop scam | Oszustwo handlowe w internecie, w którym sprawca podszywa się pod kupującego lub sprzedającego na platformie ogłoszeniowej albo prowadzi sklep-widmo, by pod pretekstem „odbioru pieniędzy” lub okazyjnego zakupu przejąć dane karty i środki ofiary. |
| oszustwo na policjanta / na pracownika banku | bank/police impersonation phone scam (oszustwo „na policjanta”, „na pracownika banku”) | Oszustwo telefoniczne, w którym rozmówca podszywa się pod pracownika banku, policjanta lub funkcjonariusza CBŚP, twierdzi że konto ofiary zostało zaatakowane albo że trwa tajna akcja, i pod presją czasu nakłania ją do przelania pieniędzy na tak zwane konto techniczne lub do podania danych logowania i kodów autoryzacyjnych. |