ARK. 1Słownik pojęćKryptografia, tożsamość i uwierzytelnianie

passkey

Poświadczenie oparte na parze kluczy, w którym klucz prywatny nigdy nie trafia do serwisu — pozostaje w urządzeniu lub w menedżerze haseł (przy passkeyach synchronizowanych: w zaszyfrowanej kopii u dostawcy) — a logowanie potwierdza się odblokowaniem urządzenia; zastępuje hasło i jest odporne na phishing.

TAB. 1Nazwapo angielsku

Po angielsku	passkey
Którą formą pisać	po angielsku Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim.
Inne formy	klucz dostępu (glosa CERT Polska; też nazwa z polskich interfejsów Google i Apple) · poświadczenie odporne na phishing
Odmiana	ten passkey, tego passkeya, temu passkeyowi, tym passkeyem, o passkeyu; l.mn. passkeye, passkeyów (za sekurakiem; bez apostrofu, bo -y stoi po samogłosce — jak „spray, spraye, sprayów”); w rejestrze instytucjonalnym forma nieodmienna i angielska l.mn.: „utworzenie passkey”, „Passkeys są wygodniejsze” (cert.pl)

TAB. 2Jak to nazywająprasa vs urząd

Prasa branżowa	sekurak: „passkey”, „passkeyów”, obok „FIDO2” i „passwordless”
Urząd i ustawa	wiedza.cert.pl: „passkey” jako termin biegnący w tekście (często nieodmienny, l.mn. „passkeys”), ale z polską glosą — na tej samej stronie występują formy „kluczami dostępu” / „klucze dostępu”

TAB. 3Źródła4

Forma	Cytat	Skąd
EN	„Passkey zastępuje hasło i jest zapisywany na Twoim urządzeniu”	wiedza.cert.pl
EN	„Jeśli serwis proponuje utworzenie passkey zamiast hasła, zrób to”	wiedza.cert.pl
PL	„na stronie występują formy „kluczami dostępu” i „klucze/kluczy dostępu” jako polska glosa terminu passkey (rekonstrukcja: „passkeys, po polsku często nazywane kluczami dostępu”)”	wiedza.cert.pl
EN	„zapoznanie się z mechanizmem FIDO2, passkeyów oraz zastanowieniem się czy passwordless jest dla nas rozwiązaniem”	sekurak.pl

TAB. 4Obok w tej dziedzinie6

kryptografia postkwantowa	post-quantum cryptography	Algorytmy zaprojektowane tak, by opierały się atakom komputera kwantowego (m.in. standardy NIST ML-KEM i ML-DSA), wdrażane już dziś, bo ruch przechwycony obecnie może zostać odszyfrowany w przyszłości (model „harvest now, decrypt later”).
menedżer haseł	password manager	Aplikacja przechowująca hasła i inne poświadczenia w zaszyfrowanym sejfie otwieranym jednym hasłem głównym, dzięki czemu do każdej usługi można używać innego, długiego hasła.
OAuth 2.0	OAuth 2.0	Otwarty standard (formalnie: framework) autoryzacji, w którym właściciel zasobu pozwala aplikacji uzyskać ograniczony zakresem i czasem token dostępu do swoich danych w innej usłudze, bez ujawniania jej hasła. Służy do autoryzacji (delegowania dostępu), a nie do uwierzytelniania — od tego jest nadbudowa OpenID Connect.
pieprz	pepper	Tajna wartość wspólna dla całego systemu, dokładana do hasła przed haszowaniem (albo używana jako klucz HMAC nad hasłem) i przechowywana POZA bazą danych — w konfiguracji aplikacji, zmiennej środowiskowej lub w HSM — tak by sam wyciek bazy nie wystarczył do łamania haseł. W odróżnieniu od soli nie jest unikalna dla użytkownika i nie jest jawna; sól chroni przed tablicami tęczowymi i porównywaniem hashy, pieprz chroni przed łamaniem po wycieku samej bazy. Pieprz NIE zastępuje soli ani wolnej funkcji haszującej.
podpis cyfrowy	digital signature	Kryptograficzne potwierdzenie utworzone kluczem prywatnym (praktycznie zawsze nad skrótem danych, nie nad całymi danymi) i weryfikowalne odpowiadającym kluczem publicznym, dowodzące, kto podpisał, i tego, że dane nie zostały zmienione po podpisaniu. Zaufanie do podpisu jest tylko tak dobre, jak zaufanie do certyfikatu wiążącego klucz publiczny z tożsamością.
RBAC	role-based access control (RBAC)	Model kontroli dostępu, w którym uprawnienia przypisuje się rolom, a użytkownikom nadaje role, zamiast konfigurować dostęp osobno dla każdej osoby.

Cały słownik →