ARK. 1Słownik pojęćZłośliwe oprogramowanie
wiper
Złośliwe oprogramowanie, którego celem jest trwałe zniszczenie danych lub systemu, a nie zysk — nawet jeśli udaje ransomware i żąda okupu.
TAB. 1Nazwapo angielsku
| Po angielsku | wiper |
|---|---|
| Którą formą pisać | po angielsku Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim. |
| Inne formy | oprogramowanie niszczące dane · oprogramowanie uszkadzające pliki |
| Odmiana | ten wiper, tego wipera, o wiperze; lm. wipery, wiperów; konstrukcja wzorcowa: „złośliwe oprogramowanie typu wiper” |
TAB. 2Jak to nazywająprasa vs urząd
| Prasa branżowa | niebezpiecznik: „szyfruje dane, ale nie umożliwia ich odszyfrowania. To jest tzw. wiper”, dalej „komunikat wyświetlany przez tego wipera”; sekurak: „malware należy do kategorii wiperów, których głównym zadaniem jest bezpowrotne niszczenie danych”, osobny śródtytuł „Wiper” |
|---|---|
| Urząd i ustawa | cert.pl: przy pierwszym wystąpieniu polski opis z angielskim w nawiasie („złośliwego oprogramowania uszkadzającego pliki (wiper)”), dalej już wzorcowa konstrukcja „za pomocą złośliwego oprogramowania typu wiper” i samo „wiper” |
TAB. 3Źródła4
| Forma | Cytat | Skąd |
|---|---|---|
| EN | „Udaje atak ransomeware, czyli szyfruje dane, ale nie umożliwia ich odszyfrowania. To jest tzw. wiper.” | niebezpiecznik.pl |
| PL (EN) | „uruchomienie przygotowanego złośliwego oprogramowania uszkadzającego pliki (wiper)” | cert.pl |
| EN | „sabotaż w postaci nieodwracalnego uszkodzenia danych znajdujących się na urządzeniach w sieci wewnętrznej podmiotu za pomocą złośliwego oprogramowania typu wiper” | cert.pl |
| EN | „Jak sama nazwa wskazuje, malware należy do kategorii wiperów, których głównym zadaniem jest bezpowrotne niszczenie danych na zainfekowanej maszynie.” | sekurak.pl |
TAB. 4Obok w tej dziedzinie6
| stalkerware | stalkerware | Komercyjna aplikacja monitorująca instalowana potajemnie na cudzym telefonie — zwykle przez osobę mającą fizyczny dostęp do urządzenia (partner, rodzic, pracodawca) — w celu śledzenia lokalizacji, wiadomości i aktywności właściciela bez jego wiedzy. |
| trojan bankowy | banking trojan | Trojan wyspecjalizowany w atakach na bankowość: wykrada dane logowania i kody autoryzacyjne, nakłada fałszywe ekrany logowania na aplikację banku (overlay) lub podmienia dane transakcji, np. numer rachunku odbiorcy. |
| tylna furtka | backdoor | Ukryte wejście do systemu lub urządzenia omijające normalne uwierzytelnianie — zostawione przez atakującego, by wracać bez ponownego włamania, albo celowo zaszyte przez producenta lub dostawcę oprogramowania. |
| wirus komputerowy | virus | Złośliwy kod doklejający się do innego pliku lub programu i powielający się dopiero wtedy, gdy nosiciel zostanie uruchomiony. |
| wykrywanie sygnaturowe i heurystyczne | signature-based detection vs heuristic detection | Dwa podejścia skanerów malware: sygnaturowe porównuje pliki z bazą znanych wzorców (szybkie, pewne, ale ślepe na nowy lub zaciemniony kod), heurystyczne ocenia podejrzane cechy i zachowanie (wykrywa nowe warianty, ale daje więcej fałszywych alarmów). Skanery WordPressa, np. Wordfence czy Imunify, łączą oba i dodatkowo porównują pliki z oryginałami z repozytorium. |
| zaciemnianie kodu | obfuscation | Celowe przekształcanie kodu lub skryptu tak, by zachował działanie, ale stał się trudny do odczytania i analizy przez analityków i narzędzia bezpieczeństwa. |