passkey

Passkey to poświadczenie logowania oparte na standardach FIDO, przechowywane w telefonie, komputerze albo na sprzętowym kluczu bezpieczeństwa ^[2]. Zamiast hasła użytkownik potwierdza logowanie odciskiem palca, twarzą, kodem PIN albo wzorem odblokowania ^[2]. CERT Polska opisuje passkey jako zamiennik hasła, zapisany na urządzeniu, w menedżerze haseł albo na kluczu sprzętowym ^[1]. W polskich materiałach i interfejsach spotyka się też nazwę „klucz dostępu”, ale w branży dominuje forma angielska.

Jak działa

Passkey to para kluczy kryptograficznych, a więc zastosowanie kryptografii asymetrycznej. Przy rejestracji urządzenie tworzy parę: klucz publiczny trafia do serwisu, prywatny zostaje u użytkownika. Według FIDO Alliance klucz prywatny pozostaje na urządzeniu i nie jest wysyłany do serwerów ^[2].

Techniczną podstawą jest FIDO2 / WebAuthn. Specyfikacja W3C Web Authentication definiuje interfejs do tworzenia i używania silnych, poświadczonych poświadczeń opartych na kluczu publicznym, powiązanych z konkretnym serwisem ^[3]. Przy logowaniu urządzenie podpisuje kluczem prywatnym dane otrzymane od serwisu, a serwis sprawdza podpis kluczem publicznym. Przebieg logowania pokazuje schemat poniżej.

RYS. 1Logowanie passkeyem

Odblokowanie urządzenia to biometria albo PIN sprawdzane lokalnie. Serwis nie otrzymuje odcisku palca ani PIN-u, tylko podpis.

Odmiany

FIDO Alliance rozróżnia dwie odmiany passkeyów ^[2].

NIST nazywa pierwszą odmianę uwierzytelniaczami synchronizowanymi (syncable authenticators). Pozwalają one skopiować sekret uwierzytelniający na kolejne urządzenia, zwykle przez usługę synchronizacji ^[4]. Ponieważ wymagają możliwości eksportu klucza prywatnego, NIST wyklucza je z najwyższego poziomu pewności uwierzytelniania, AAL3 ^[4]. Synchronizację zapewniają zwykle system operacyjny albo menedżer haseł.

Znaczenie

Najważniejszą cechą passkeyów jest odporność na phishing. Specyfikacja W3C stanowi, że poświadczenie może posłużyć do uwierzytelnienia tylko u tego podmiotu, u którego je zarejestrowano, identyfikowanego domeną (RP ID) ^[3]. CERT Polska ujmuje to prosto: passkey jest przypisany do konkretnej witryny, więc fałszywa strona nie ma jak go wyłudzić ^[1]. NIST opisuje ten mechanizm jako wiązanie z nazwą weryfikatora i podaje WebAuthn jako przykład uwierzytelniania odpornego na phishing ^[4].

Różnica względem hasła jest zasadnicza. Hasło można podać na fałszywej stronie, odgadnąć albo odzyskać z wycieku. Passkey nie istnieje w postaci, którą użytkownik mógłby przepisać, a serwis przechowuje tylko klucz publiczny. FIDO Alliance podaje, że passkeye ograniczają phishing, credential stuffing i inne ataki zdalne ^[2]. Wyciek bazy kluczy publicznych nie pozwala zalogować się na cudze konto.

Passkey należy do rodziny metod uwierzytelniania bez hasła (passwordless). Łączy przy tym dwa składniki: posiadanie urządzenia i jego odblokowanie. Różni się od kodu jednorazowego, który użytkownik przepisuje i który można przekazać oszustowi, na przykład w ataku phishing AiTM (adversary-in-the-middle). Szerszy kontekst wymagań dla serwisów daje NIST: weryfikatory mają oferować co najmniej jedną metodę odporną na phishing na poziomie AAL2 ^[4].

W WordPressie

Standardowy formularz logowania WordPressa przyjmuje nazwę użytkownika i hasło. Passkeye dodaje się wtyczkami. Wtyczka Two Factor, rozwijana przez współtwórców WordPressa, dodaje uwierzytelnianie dwuskładnikowe kodami TOTP, kodami e-mailowymi i kodami zapasowymi ^[5]. Obsługę WebAuthn i passkeyów zapewnia osobna wtyczka Two-Factor Provider: WebAuthn ^[5]. Starsza metoda FIDO U2F została z Two Factor usunięta, bo przeglądarki przestały ją obsługiwać ^[5].

Przy wdrożeniu warto pamiętać o trzech sprawach:

• passkey jest związany z domeną, więc zmiana domeny witryny wymaga ponownej rejestracji poświadczeń ^[3];
• WebAuthn działa tylko w bezpiecznym kontekście HTTPS ^[3];
• konto z passkeyem nadal ma zwykle hasło, więc bezpieczne hasła i limit prób logowania pozostają potrzebne.

Dobre praktyki

CERT Polska zaleca: jeśli serwis proponuje utworzenie passkeya zamiast hasła, warto to zrobić ^[1]. Według CERT Polska passkeye są wygodniejsze, bo nic nie trzeba wpisywać, i bezpieczniejsze, bo są odporne na phishing ^[1]. Klucze sprzętowe CERT Polska uważa za najbezpieczniejszą formę 2FA ^[1].

• Zarejestrować co najmniej dwa passkeye na różnych urządzeniach, aby utrata jednego nie blokowała konta.
• Dla kont administratorów rozważyć passkey związany z kluczem sprzętowym; NIST dopuszcza na AAL3 tylko poświadczenia bez eksportowalnego klucza ^[4].
• Chronić urządzenie, na którym jest passkey: blokada ekranu jest w praktyce jego drugim składnikiem.
• Zabezpieczyć ścieżkę odzyskiwania konta, bo słaby reset hasła omija nawet najlepszą metodę logowania.

Historia i przykłady

Passkeye wyrosły ze standardów FIDO i specyfikacji Web Authentication. Drugi poziom tej specyfikacji W3C opublikowało jako rekomendację 8 kwietnia 2021 roku ^[3]. Opisuje on interfejs przeglądarki, przez który strona tworzy poświadczenia oparte na kluczu publicznym i używa ich do silnego uwierzytelniania użytkowników ^[3].

Obok passkeyów związanych z jednym urządzeniem istnieją synchronizowane, których kopia trafia do usługi chmurowej i jest dostępna na kolejnych urządzeniach użytkownika ^[2]. Wymusiło to także zmianę wytycznych: nowa wersja NIST SP 800-63B opisuje uwierzytelniacze synchronizowane w osobnym dodatku i określa, na których poziomach pewności wolno ich używać ^[4]. Ta sama publikacja wymaga, by agencje federalne USA stosowały wobec swoich pracowników, wykonawców i partnerów uwierzytelnianie odporne na phishing ^[4].

W Polsce passkeye promuje CERT Polska w poradniku o hasłach, obok uwierzytelniania dwuskładnikowego i kluczy sprzętowych ^[1].