ARK. 1Słownik pojęćPodatności i klasy błędów
exploit
Kod, żądanie lub sekwencja kroków, które praktycznie wykorzystują konkretną podatność, aby osiągnąć zamierzony przez atakującego efekt — najczęściej wykonanie kodu, obejście uwierzytelnienia lub podniesienie uprawnień.
TAB. 1Nazwapo angielsku
| Po angielsku | exploit |
|---|---|
| Którą formą pisać | po angielsku Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim. |
| Inne formy | eksploit (spolszczona pisownia, poświadczona u sekuraka) · kod wykorzystujący podatność (opisowo) |
| Odmiana | ten exploit, tego exploita, temu exploitowi, tym exploitem, o exploicie; lm. exploity, exploitów, exploitami (bez apostrofu — końcowe -t jest wymawiane); czasownik: eksploitować / wykorzystać podatność; rzecz. odczasownikowy: eksploitacja (żargon), przym. eksploitujący |
TAB. 2Jak to nazywająprasa vs urząd
| Prasa branżowa | sekurak: pisownia mieszana w jednym tytule („eksploita”, „eksploicie”, „eksploitujący” obok „exploit”), a także „exploitów”, „eksploitacja”; niebezpiecznik: konsekwentnie zapis EN z polską odmianą — „exploit”, „exploita”, „exploitów”, „exploit-packów” |
|---|
TAB. 3Źródła4
| Forma | Cytat | Skąd |
|---|---|---|
| PL (EN) | „Przygotowali eksploita na podatność w WinRAR, tylko że w eksploicie był kolejny exploit eksploitujący komputer niedoszłego hackera (tytuł — obie pisownie naraz)” | sekurak.pl |
| EN | „sporo śmiałków poszukuje gotowych exploitów na tę lukę” | sekurak.pl |
| EN | „Na popularnej bazie exploitów o nazwie Inj3ct0r [...] Exploit działa na Firefoksa 23, 24 i 26” | niebezpiecznik.pl |
| EN | „exploity na tę dziurę dodawane są do kolejnych exploit-packów” | niebezpiecznik.pl |
TAB. 4Obok w tej dziedzinie6
| EPSS | EPSS | Utrzymywany przez FIRST.org model punktowy szacujący prawdopodobieństwo (0–1, podawane też w procentach, przeliczane codziennie), że dana podatność zostanie wykorzystana w atakach w ciągu najbliższych 30 dni — uzupełnienie CVSS, które ocenia wagę skutków udanej eksploatacji, a nie szansę, że do niej dojdzie. |
| eskalacja uprawnień | privilege escalation | Uzyskanie wyższego poziomu uprawnień niż przysługujący — pionowo (subskrybent → administrator witryny, użytkownik → SYSTEM/root) albo poziomo, czyli sięgnięcie po zasoby innego użytkownika o tych samych uprawnieniach. |
| EUVD | European Vulnerability Database (EUVD) | Europejska baza danych o podatnościach prowadzona przez ENISA na podstawie dyrektywy NIS2, działająca od 13 maja 2025 r. Każdy wpis ma własny identyfikator EUVD-RRRR-NNNNN i wskazuje odpowiadający mu numer CVE, a dane zbiera z wielu źródeł: CSIRT-ów, komunikatów producentów i istniejących baz. |
| host header injection | host header injection / password reset poisoning | Wykorzystanie tego, że aplikacja ufa nagłówkowi Host z żądania HTTP — np. buduje z niego link resetu hasła; atakujący podmienia Host na własną domenę i przechwytuje token z maila ofiary (password reset poisoning). W WordPressie (luka opisana w 2017 r.) z nagłówka Host, przez zmienną SERVER_NAME, powstawał adres nadawcy (From/Return-Path) maila resetu — odpowiedź lub zwrotka z linkiem resetu mogła więc trafić do atakującego. |
| HTTP request smuggling | HTTP request smuggling | Atak wykorzystujący to, że serwer pośredniczący (proxy, CDN, load balancer) i serwer docelowy różnie ustalają granice żądań (Content-Length vs Transfer-Encoding) — atakujący „przemyca” fragment własnego żądania, który dokleja się do żądania innego użytkownika. Dotyczy infrastruktury przed aplikacją, np. WordPressa za Cloudflare lub nginx. |
| IDOR (Insecure Direct Object Reference) | insecure direct object reference (IDOR) | Odmiana błędu kontroli dostępu, w której zmiana identyfikatora w żądaniu (np. numeru zamówienia albo parametru member_id) daje dostęp do cudzego rekordu, bo serwer nie sprawdza jego właściciela. |
TAB. 5