ARK. 1Słownik pojęćRealia polskie: instytucje i oszustwa
oszustwo na BLIK-a
Oszustwo, w którym przestępca po przejęciu konta na Facebooku lub Messengerze pisze do znajomych ofiary z prośbą o pilną pożyczkę i podanie kodu BLIK albo o zatwierdzenie w aplikacji bankowej transakcji, której odbiorca nie inicjował.
TAB. 1Nazwapo polsku
| Po angielsku | BLIK scam (oszustwo „na BLIK-a”) |
|---|---|
| Po polsku | oszustwo na BLIK-a |
| Którą formą pisać | po polsku Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie. |
| Inne formy | oszustwo na BLIKa · kradzież na BLIK-a · wyłudzenie kodu BLIK · oszustwo na znajomego z Messengera |
| Odmiana | BLIK, BLIK-a, BLIK-iem, o BLIK-u — nazwa własna wielkimi literami, końcówki po łączniku. Utarte kolokacje: 'oszustwo na BLIK-a', 'kradzież na BLIK-a', 'wyłudzić kod BLIK'. Wariant bez łącznika ('na BLIKa') występuje w mediach, dopuszczalny jako synonim, niezalecany w tekście głównym. |
TAB. 2Jak to nazywająprasa vs urząd
| Prasa branżowa | wyłącznie polski: 'na BLIK-a' / 'na BLIKa' — niebezpiecznik.pl |
|---|
TAB. 3Źródła5
| Forma | Cytat | Skąd |
|---|---|---|
| PL | „Historia Kamila, którego okradziono na BLIK-a” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Policja rozbiła grupę oszukującą na BLIKa” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Oszukana na 800 tys. zł. Oszustw na BLIK-a przypadków przybywa” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Stracił pieniądze, bo na smartfonie wyskoczył mu cudzy BLIK do potwierdzenia” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Oszustwo na zwrot przelewu BLIK na telefon, którego nie ma” | niebezpiecznik.pl |
TAB. 4Obok w tej dziedzinie6
| fałszywa bramka płatności | fake payment gateway (fałszywa bramka płatnicza) | Podrobiona strona udająca operatora płatności (PayU, Przelewy24, BLIK) albo logowanie do banku, do której prowadzi link ze smishingu, e-maila lub ogłoszenia na portalu sprzedażowym, a której jedynym celem jest przejęcie danych karty i danych logowania do bankowości. |
| lista ostrzeżeń przed niebezpiecznymi stronami | CERT Polska warning list | Prowadzony przez CSIRT NASK publiczny wykaz domen, których podstawowym celem jest wprowadzenie użytkowników w błąd i wyłudzenie ich danych, wykorzystywany do blokowania dostępu do tych stron. |
| mObywatel / Profil Zaufany (mDowód) | mObywatel / Profil Zaufany (Polish digital identity) | Dwa polskie narzędzia tożsamości cyfrowej: mObywatel to rządowa aplikacja mobilna z dokumentami elektronicznymi (m.in. mDowodem), a Profil Zaufany to bezpłatny środek identyfikacji elektronicznej służący do potwierdzania tożsamości w e-administracji i podpisywania dokumentów. |
| oszustwo na OLX / Vinted (fałszywy sklep internetowy) | marketplace / fake online shop scam | Oszustwo handlowe w internecie, w którym sprawca podszywa się pod kupującego lub sprzedającego na platformie ogłoszeniowej albo prowadzi sklep-widmo, by pod pretekstem „odbioru pieniędzy” lub okazyjnego zakupu przejąć dane karty i środki ofiary. |
| oszustwo na policjanta / na pracownika banku | bank/police impersonation phone scam (oszustwo „na policjanta”, „na pracownika banku”) | Oszustwo telefoniczne, w którym rozmówca podszywa się pod pracownika banku, policjanta lub funkcjonariusza CBŚP, twierdzi że konto ofiary zostało zaatakowane albo że trwa tajna akcja, i pod presją czasu nakłania ją do przelania pieniędzy na tak zwane konto techniczne lub do podania danych logowania i kodów autoryzacyjnych. |
| oszustwo na wnuczka | grandparent scam (oszustwo „na wnuczka”) z klonowaniem głosu | Oszustwo telefoniczne, w którym sprawca podaje się za wnuka, syna lub inną bliską osobę w nagłej potrzebie — po wypadku, przed poręczeniem, z policją w tle — i prosi o pilne przekazanie gotówki kurierowi lub przelew, a w wariancie z ostatnich lat podszywa się dodatkowo pod głos tej osoby wygenerowany przez sztuczną inteligencję. |