ARK. 1Słownik pojęćLudzie, role i higiena cyfrowa
oszustwo z kodem QR
Oszustwo polegające na podstawieniu kodu QR prowadzącego do fałszywej strony płatności lub logowania, na przykład przez naklejkę na parkomacie, fałszywy mandat za wycieraczką albo kod w wiadomości e-mail.
TAB. 1Nazwaobie formy
| Po angielsku | QR code fraud |
|---|---|
| Po polsku | oszustwo z kodem QR |
| Którą formą pisać | obie formy Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski. |
| Inne formy | fałszywe kody QR · złośliwe kody QR · phishing oparty na kodach QR · QRishing · quishing |
| Odmiana | to oszustwo z kodem QR, tego oszustwa z kodem QR; anglicyzm: ten QRishing, tego QRishingu, o QRishingu (przym. qrishingowy — rzadkie, unikać) |
TAB. 2Jak to nazywająprasa vs urząd
| Prasa branżowa | „fałszywe kody QR”, „złośliwe kody QR”, „phishing oparty na kodach QR”, „QRishing / qrishingu” (niebezpiecznik, sekurak) |
|---|---|
| Urząd i ustawa | CERT Polska ostrzegał o zjawisku (fałszywe mandaty z kodem QR, Warszawa 2023 — cytowane przez sekurak, źródło: X/@CERT_Polska), ale nie wprowadza własnej nazwy terminologicznej; wyszukiwarka cert.pl ignoruje zapytania (zweryfikowano) |
TAB. 3Źródła7
| Forma | Cytat | Skąd |
|---|---|---|
| PL (EN) | „Są inne niebezpieczeństwa qrishingu.” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Phishing oparty na kodach QR był znany jeszcze przed pandemią.” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Ktoś na miejskich parkomatach w Krakowie nakleił "złośliwe" kody QR i w ten sposób wyłudza płatności za parkowanie.” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Fałszywe kody QR na ~20 parkomatach w Katowicach. Uważajcie!” | sekurak.pl |
| PL | „Fałszywe mandaty za parkowanie w Warszawie. Kod QR prowadzi do fałszywej strony, wykradającej dane kart płatniczych — „CERT Polska ostrzega o mandatach za parkowanie, które można znaleźć w Warszawie”; podpis ilustracji: „Fałszywy mandat – źródło CERT Polska”” | sekurak.pl |
| PL | „W Krakowie na parkingach pojawiły się fałszywe kody QR. Uważajcie na zawartość swojego konta bankowego” | sekurak.pl |
| EN | „zapytanie „quishing” — jawny komunikat „Niestety nie znaleziono wyników: quishing” (zweryfikowano 2026-09-08)” | sekurak.pl |
TAB. 4Obok w tej dziedzinie6
| OSINT | OSINT | Zbieranie i analiza informacji z ogólnodostępnych źródeł — stron, rejestrów, mediów społecznościowych, wycieków — w celu rozpoznania osoby, firmy lub infrastruktury. |
| oszustwo inwestycyjne | investment scam | Wyłudzenie pieniędzy obietnicą wysokiego i pewnego zysku, zwykle przez fałszywą platformę inwestycyjną, reklamy z wizerunkiem znanych osób i telefonicznego „doradcę”. |
| oszustwo na pomoc techniczną | tech support scam | Oszustwo, w którym sprawca podszywa się pod pomoc techniczną znanej firmy (najczęściej Microsoftu) lub firmowy helpdesk, wywołuje panikę rzekomą infekcją albo awarią i nakłania ofiarę do zainstalowania programu zdalnego dostępu (AnyDesk, TeamViewer, Quick Assist), a następnie do zapłaty za „naprawę” lub przejmuje kontrolę nad komputerem. |
| prywatność | privacy | Kontrola nad tym, jakie informacje o nas są zbierane, komu udostępniane i do jakich celów wykorzystywane. |
| romance scam | romance scam | Wyłudzenie, w którym sprawca przez tygodnie lub miesiące buduje relację uczuciową online, by w kluczowym momencie poprosić o pieniądze pod pretekstem nagłej potrzeby lub wspólnej inwestycji. |
| Safe Browsing | safe browsing | Usługa Google, z której korzysta większość przeglądarek, ostrzegająca użytkownika przed stronami i plikami rozpoznanymi jako wyłudzające dane lub roznoszące złośliwe oprogramowanie. |