Słownik pojęć: po angielsku, po polsku i której formy używać.

Dla każdego terminu zebraliśmy cytaty z polskich źródeł — niebezpiecznik, sekurak, zaufana trzecia strona, CERT Polska, ustawy — i z nich wyprowadziliśmy werdykt: czy polska nazwa faktycznie się przyjęła. Werdykt jest tu ważniejszy niż samo tłumaczenie.

TAB. 0Filtry36 z 368 haseł

Wszystkie dziedziny Strony WWW, WordPress i hosting 37 Podatności i klasy błędów 39 Ataki i socjotechnika 38 Złośliwe oprogramowanie 35 Sieć i infrastruktura obronna 39 SOC, wywiad o zagrożeniach i reagowanie 37 Kryptografia, tożsamość i uwierzytelnianie 39 Prawo, zgodność i ryzyko 42 Realia polskie: instytucje i oszustwa 11 Ludzie, role i higiena cyfrowa 36 Chmura, kontenery i łańcuch dostaw 4 Mobile, IoT i OT/ICS 7 Bezpieczeństwo AI i modeli językowych 4

Każdy werdykt po polsku 120 obie formy 76 po angielsku 105 bez tłumaczenia 67

TAB. 1Ludzie, role i higiena cyfrowa36 haseł

Hasło	Po angielsku	Używamy	Co znaczy
aktualizacja oprogramowania	software update	po polsku	Wydana przez producenta nowa wersja systemu lub aplikacji, która obok zmian funkcjonalnych zawiera poprawki zamykające znane podatności — dlatego jej szybka instalacja jest najprostszym sposobem odcięcia napastnikom masowo wykorzystywanych luk.
badacz bezpieczeństwa	security researcher	po polsku	Specjalista, który wyszukuje i opisuje podatności oraz techniki ataku, publikując wyniki po to, by dało się je naprawić — zwykle po zgłoszeniu producentowi i odczekaniu na poprawkę.
bezpieczne hasła	password hygiene	po polsku	Zestaw nawyków chroniących konta: długie i unikalne hasło do każdej usługi, przechowywane w menedżerze haseł i zmieniane nie okresowo, lecz natychmiast po podejrzeniu ujawnienia.
black hat	black hat	po angielsku	Haker działający bez zgody właściciela systemu, dla własnej korzyści lub na szkodę ofiary.
blokada ekranu	screen lock	po polsku	Wymóg podania PIN-u, hasła lub biometrii przy każdym wybudzeniu urządzenia — podstawowy warunek, by szyfrowanie danych na sprzęcie miało sens.
bug bounty hunter	bug bounty hunter	po angielsku	Program, w którym firma zaprasza zewnętrznych badaczy do zgłaszania podatności, i rola osoby, która w takim programie uczestniczy: nagroda (finansowa albo punkty reputacji) przysługuje za zgłoszenie uznane za ważne i mieszczące się w zakresie — duplikaty i zgłoszenia spoza zakresu nie są opłacane.
cyberhigiena	digital hygiene	po polsku	Zestaw codziennych nawyków — aktualizacje, unikalne hasła, kopie zapasowe, ostrożność wobec linków — które obniżają ryzyko incydentu bez potrzeby wiedzy technicznej.
cyberprzemoc	cyberbullying	po polsku	Uporczywe nękanie, ośmieszanie lub wykluczanie osoby za pośrednictwem internetu i telefonu, najczęściej w grupie rówieśniczej lub zawodowej.
cyberprzestępca	cybercriminal	po polsku	Sprawca przestępstwa popełnianego z użyciem systemów teleinformatycznych — najczęściej dla zysku, ale w polskim uzusie także wtedy, gdy działa na zlecenie państwa lub z innych pobudek.
doxing	doxxing	po angielsku	Celowe upublicznienie prywatnych informacji o konkretnej osobie — adresu, telefonu, miejsca pracy — po to, by narazić ją na nękanie lub przemoc.
fingerprinting przeglądarki	browser fingerprinting	po angielsku	Rozpoznawanie użytkownika po unikalnej kombinacji cech przeglądarki i urządzenia (czcionki, rozdzielczość, karta graficzna, ustawienia), bez zapisywania czegokolwiek na jego sprzęcie.
grey hat	grey hat	po angielsku	Haker, który szuka luk bez zgody właściciela, ale zamiast je wykorzystywać — zgłasza je lub ujawnia, działając poza prawem, choć bez zamiaru szkody.
grooming (uwodzenie dziecka w sieci)	grooming (uwodzenie dziecka w sieci)	po angielsku	Celowe budowanie przez dorosłego więzi i zaufania z dzieckiem w internecie po to, by doprowadzić do kontaktu o charakterze seksualnym albo uzyskać od niego materiały intymne.
grupa sponsorowana przez państwo (APT)	state-sponsored actor	obie formy	Grupa napastników finansowana lub kierowana przez służby państwowe, prowadząca długotrwałe operacje szpiegowskie, dywersyjne lub sabotażowe wobec innych państw, firm i infrastruktury.
haker	hacker	po polsku	Osoba dogłębnie rozumiejąca działanie systemów informatycznych i potrafiąca zmusić je do zachowań nieprzewidzianych przez twórców — samo słowo nie przesądza, czy robi to legalnie.
haktywista	hacktivist	po polsku	Napastnik działający z pobudek ideologicznych lub politycznych, dla nagłośnienia sprawy, a nie dla pieniędzy.
kontrola rodzicielska	parental control	po polsku	Ustawienia systemu, routera lub osobnej aplikacji ograniczające dziecku dostęp do treści, aplikacji, zakupów i czasu ekranowego oraz informujące opiekuna o aktywności urządzenia.
kradzież tożsamości	identity theft	po polsku	Bezprawne posłużenie się cudzymi danymi osobowymi, na przykład do wzięcia kredytu, założenia konta lub zawarcia umowy na cudze nazwisko.
OSINT	OSINT	bez tłumaczenia	Zbieranie i analiza informacji z ogólnodostępnych źródeł — stron, rejestrów, mediów społecznościowych, wycieków — w celu rozpoznania osoby, firmy lub infrastruktury.
oszustwo inwestycyjne	investment scam	po polsku	Wyłudzenie pieniędzy obietnicą wysokiego i pewnego zysku, zwykle przez fałszywą platformę inwestycyjną, reklamy z wizerunkiem znanych osób i telefonicznego „doradcę”.
oszustwo na pomoc techniczną	tech support scam	obie formy	Oszustwo, w którym sprawca podszywa się pod pomoc techniczną znanej firmy (najczęściej Microsoftu) lub firmowy helpdesk, wywołuje panikę rzekomą infekcją albo awarią i nakłania ofiarę do zainstalowania programu zdalnego dostępu (AnyDesk, TeamViewer, Quick Assist), a następnie do zapłaty za „naprawę” lub przejmuje kontrolę nad komputerem.
oszustwo z kodem QR	QR code fraud	obie formy	Oszustwo polegające na podstawieniu kodu QR prowadzącego do fałszywej strony płatności lub logowania, na przykład przez naklejkę na parkomacie, fałszywy mandat za wycieraczką albo kod w wiadomości e-mail.
prywatność	privacy	po polsku	Kontrola nad tym, jakie informacje o nas są zbierane, komu udostępniane i do jakich celów wykorzystywane.
romance scam	romance scam	po angielsku	Wyłudzenie, w którym sprawca przez tygodnie lub miesiące buduje relację uczuciową online, by w kluczowym momencie poprosić o pieniądze pod pretekstem nagłej potrzeby lub wspólnej inwestycji.
Safe Browsing	safe browsing	bez tłumaczenia	Usługa Google, z której korzysta większość przeglądarek, ostrzegająca użytkownika przed stronami i plikami rozpoznanymi jako wyłudzające dane lub roznoszące złośliwe oprogramowanie.
script kiddie	script kiddie	po angielsku	Napastnik bez pogłębionej wiedzy technicznej, który atakuje wyłącznie gotowymi narzędziami, skryptami i exploitami napisanymi przez kogoś innego — często nie rozumiejąc, jak one działają.
słup	money mule	po polsku	Osoba, która udostępnia własne konto bankowe, portfel kryptowalutowy lub tożsamość do przyjęcia i dalszego przekazania pieniędzy albo towarów pochodzących z przestępstwa — często nieświadoma swojej roli, zwerbowana ogłoszeniem o „łatwej pracy zdalnej”.
szyfrowanie urządzenia	device encryption	po polsku	Szyfrowanie całej pamięci telefonu lub komputera, dzięki któremu dane pozostają nieczytelne dla osoby, która przejmie sprzęt bez znajomości PIN-u lub hasła.
ślad cyfrowy	digital footprint	po polsku	Całość danych, które człowiek zostawia w sieci świadomie (wpisy, zdjęcia, komentarze) i mimowolnie (logi, lokalizacja, historia zakupów i wyszukiwań).
śledzenie w internecie	online tracking	obie formy	Zbieranie danych o zachowaniu użytkownika w internecie przez skrypty, piksele i pliki cookie, służące budowaniu profilu na potrzeby reklamy lub analityki.
testy phishingowe	phishing simulation	po polsku	Kontrolowana, nieszkodliwa kampania fałszywych wiadomości wysyłana własnym pracownikom, aby zmierzyć realną podatność organizacji i wskazać, kto potrzebuje szkolenia.
tryb incognito	incognito mode	po polsku	Tryb przeglądarki, który po zamknięciu okna nie zostawia na urządzeniu historii ani ciasteczek, ale nie ukrywa aktywności przed odwiedzaną stroną, pracodawcą ani dostawcą internetu.
white hat	white hat	po angielsku	Haker testujący zabezpieczenia za zgodą i w interesie właściciela systemu, zwykle na podstawie umowy określającej zakres testu albo w ramach programu nagród za błędy (bug bounty).
wyciek danych	data breach	po polsku	Zdarzenie, w którym dane — zwłaszcza osobowe — trafiają do osób nieuprawnionych wskutek ataku, błędu konfiguracji lub zaniedbania.
zagrożenia publicznych sieci Wi-Fi	public Wi-Fi risk	po polsku	Zagrożenia korzystania z otwartych hotspotów: podszycie się pod znaną sieć, podsuwanie fałszywych stron logowania i podsłuch nieszyfrowanego ruchu — przy poprawnym HTTPS napastnik widzi jednak głównie metadane, a nie treść.
zgoda na pliki cookie	cookie consent	po polsku	Wymagana prawem zgoda użytkownika na zapisywanie i odczyt plików cookie innych niż niezbędne, odbierana zwykle przez baner na stronie i możliwa do wycofania.

po polsku: Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie.
obie formy: Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
po angielsku: Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim.
bez tłumaczenia: Skrót, nazwa własna albo nazwa standardu — nie tłumaczymy w ogóle.
Hasło: Rekomendowana nazwa w tekście. Przy werdykcie „po angielsku” i „bez tłumaczenia” jest to forma angielska — bo tak właśnie ma brzmieć.
Co znaczy: Definicja skrócona do jednego wiersza. Pełna — razem z odmianą, synonimami i cytatami ze źródeł — jest na stronie hasła.