ARK. 1Słownik pojęćRealia polskie: instytucje i oszustwa
oszustwo na policjanta / na pracownika banku
Oszustwo telefoniczne, w którym rozmówca podszywa się pod pracownika banku, policjanta lub funkcjonariusza CBŚP, twierdzi że konto ofiary zostało zaatakowane albo że trwa tajna akcja, i pod presją czasu nakłania ją do przelania pieniędzy na tak zwane konto techniczne lub do podania danych logowania i kodów autoryzacyjnych.
TAB. 1Nazwapo polsku
| Po angielsku | bank/police impersonation phone scam (oszustwo „na policjanta”, „na pracownika banku”) |
|---|---|
| Po polsku | oszustwo na policjanta / na pracownika banku |
| Którą formą pisać | po polsku Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie. |
| Inne formy | oszustwo na pracownika banku · fałszywy konsultant z banku · lewy konsultant z banku · oszustwo na funkcjonariusza CBŚP |
| Odmiana | Konstrukcja 'na + biernik', zwykle w cudzysłowie: oszustwo „na policjanta”, metoda „na pracownika banku”, oszukać kogoś na policjanta. Liczba mnoga: oszustwa „na policjanta” — sama nazwa metody się nie odmienia. |
TAB. 2Jak to nazywająprasa vs urząd
| Prasa branżowa | polski dla scenariusza ('na policjanta', 'fałszywy konsultant z banku'), angielski dla techniki ('vishing', 'spoofing telefoniczny') — niebezpiecznik.pl, sekurak.pl |
|---|
TAB. 3Źródła5
| Forma | Cytat | Skąd |
|---|---|---|
| PL | „Ostrzeż babcię! Akcje przeciwko hakerom to nowa odmiana oszustw „na policjanta”” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Ciąg dalszy ataków na policjanta przez telefon” | niebezpiecznik.pl |
| PL | „Kto był po drugiej stronie? Fałszywy konsultant z banku” | sekurak.pl |
| EN | „Nietypowy vishing. Podszyli się pod prawidłowy nr banku.” | sekurak.pl |
| PL (EN) | „PKO BP wprowadza super metodę ochrony przed spoofingiem telefonicznym/lewymi konsultantami banku” | sekurak.pl |
TAB. 4Obok w tej dziedzinie6
| mObywatel / Profil Zaufany (mDowód) | mObywatel / Profil Zaufany (Polish digital identity) | Dwa polskie narzędzia tożsamości cyfrowej: mObywatel to rządowa aplikacja mobilna z dokumentami elektronicznymi (m.in. mDowodem), a Profil Zaufany to bezpłatny środek identyfikacji elektronicznej służący do potwierdzania tożsamości w e-administracji i podpisywania dokumentów. |
| oszustwo na BLIK-a | BLIK scam (oszustwo „na BLIK-a”) | Oszustwo, w którym przestępca po przejęciu konta na Facebooku lub Messengerze pisze do znajomych ofiary z prośbą o pilną pożyczkę i podanie kodu BLIK albo o zatwierdzenie w aplikacji bankowej transakcji, której odbiorca nie inicjował. |
| oszustwo na OLX / Vinted (fałszywy sklep internetowy) | marketplace / fake online shop scam | Oszustwo handlowe w internecie, w którym sprawca podszywa się pod kupującego lub sprzedającego na platformie ogłoszeniowej albo prowadzi sklep-widmo, by pod pretekstem „odbioru pieniędzy” lub okazyjnego zakupu przejąć dane karty i środki ofiary. |
| oszustwo na wnuczka | grandparent scam (oszustwo „na wnuczka”) z klonowaniem głosu | Oszustwo telefoniczne, w którym sprawca podaje się za wnuka, syna lub inną bliską osobę w nagłej potrzebie — po wypadku, przed poręczeniem, z policją w tle — i prosi o pilne przekazanie gotówki kurierowi lub przelew, a w wariancie z ostatnich lat podszywa się dodatkowo pod głos tej osoby wygenerowany przez sztuczną inteligencję. |
| zastrzeżenie numeru PESEL | PESEL number lock | Bezpłatny wpis w państwowym rejestrze, który blokuje możliwość użycia numeru PESEL do zawarcia umowy kredytu, pożyczki czy umowy telekomunikacyjnej — instytucje finansowe mają obowiązek sprawdzić zastrzeżenie przed zawarciem takiej umowy. |
| zgłoszenie podejrzanego SMS-a na numer 8080 / zgłoszenie incydentu (incydent.cert.pl) | reporting a suspicious SMS / security incident in Poland | Dwie ścieżki zgłoszenia zagrożenia do CERT Polska: przekazanie (przesłanie dalej) podejrzanego SMS-a na numer 8080 albo wypełnienie formularza „Zgłoś incydent” na incydent.cert.pl. |