ARK. 1Słownik pojęćKryptografia, tożsamość i uwierzytelnianie

urząd certyfikacji

Zaufany podmiot, który weryfikuje tożsamość wnioskodawcy, wystawia certyfikaty i może je unieważnić; jego kompromitacja podważa zaufanie do wszystkich wydanych przez niego certyfikatów.

TAB. 1Nazwaobie formy

Po angielsku	certificate authority (CA)
Po polsku	urząd certyfikacji
Którą formą pisać	obie formy Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
Inne formy	centrum certyfikacji · CA · wystawca certyfikatu
Odmiana	ten urząd certyfikacji, tego urzędu certyfikacji, w urzędzie certyfikacji; l.mn. urzędy certyfikacji; skrót CA nieodmienny, w uzusie rodzaj męski („przez zaufany CA”, „root naszego własnego CA”), rzadziej nijaki („to CA”); NIE twórz form „CA-e”, „CA'ów” — tam, gdzie potrzebna odmiana, pisz „urzędy certyfikacji”

TAB. 2Jak to nazywająprasa vs urząd

Prasa branżowa	„centrum certyfikacji” (niebezpiecznik — wyłącznie ta forma), „urzędy certyfikacji” + „CA” (sekurak w tekście o TLS), „Centrum Certyfikacji (ang. Certificate Authority)” (sekurak w tekście o OpenVPN)
Urząd i ustawa	„urząd certyfikacji (CA)” (cert.pl — potwierdzone pobraniem 2026-09-07); „Centrum Certyfikacji Ministerstwa Finansów” to nazwa własna instytucji, dowód niepotwierdzony i słaby dla rzeczownika pospolitego

TAB. 3Źródła6

Forma	Cytat	Skąd
PL (EN)	„Szafir SDK automatycznie pobiera certyfikat nadrzędnego urzędu certyfikacji (CA) z podanego adresu URL i importuje go. (cytat zweryfikowany pobraniem 2026-09-07 w tym audycie)”	cert.pl
PL (EN)	„Apereo CAS Client akceptuje dowolny certyfikat zaufany przez urząd certyfikacji (CA)”	cert.pl
PL	„Niektóre urzędy certyfikacji oferują generowanie kluczy prywatnych za nas (w całym artykule występuje wyłącznie „urzędy certyfikacji” i skrót „CA”; forma „centrum certyfikacji” nie pada)”	sekurak.pl
PL (EN)	„Całością zajmuje się Centrum Certyfikacji (ang. Certificate Authority).”	sekurak.pl
PL	„Certyfikat używany do szyfrowania danych jest podpisany elektronicznie przez zaufane centrum certyfikacji (w tym artykule forma „urząd certyfikacji” nie występuje ani razu)”	niebezpiecznik.pl
PL	„Jeśli kod nie został podpisany za pomocą certyfikatu wystawionego przez zaufane centrum certyfikacji, UAC ostrzeże o próbie uzyskania dostępu”	niebezpiecznik.pl

TAB. 4Obok w tej dziedzinie6

szyfrowanie end-to-end (E2EE)	end-to-end encryption	Szyfrowanie, w którym klucze do odczytu mają wyłącznie urządzenia nadawcy i odbiorcy, więc pośrednik (serwer, operator usługi) przenosi treść, ale nie potrafi jej odczytać. Przeciwieństwem nie jest „brak szyfrowania", tylko szyfrowanie w transporcie (TLS), gdzie serwer usługi widzi treść.
TLS	TLS (SSL)	Protokół, który szyfruje połączenie sieciowe, chroni jego integralność i uwierzytelnia serwer za pomocą certyfikatu (opcjonalnie także klienta) — podstawa HTTPS. Aktualne wersje to TLS 1.2 i 1.3; starsza nazwa SSL oznacza wersje (SSL 2.0, SSL 3.0) dawno wycofane jako niebezpieczne, choć w polszczyźnie potocznej „SSL” bywa używane jako nazwa całej rodziny protokołów.
token sesyjny	session token	Wartość wydana po zalogowaniu i dołączana do kolejnych żądań zamiast hasła, dlatego jej kradzież pozwala przejąć sesję bez znajomości hasła i z pominięciem MFA.
uwierzytelnianie	authentication	Potwierdzenie, że użytkownik, urządzenie lub usługa są tym, za kogo się podają — odpowiedź na pytanie „kto to jest”. Poprzedza je identyfikacja (podanie tożsamości, np. loginu), a następuje po nim autoryzacja (sprawdzenie uprawnień). Składniki uwierzytelniania dzielą się na to, co wiesz (hasło), co masz (token, telefon) i czym jesteś (biometria); 2FA to dokładnie DWA RÓŻNE składniki, a MFA to dwa lub więcej — dwa hasła nie są 2FA.
uwierzytelnianie biometryczne	biometric authentication	Potwierdzanie tożsamości cechą fizyczną lub behawioralną (odcisk palca, twarz), zwykle porównywaną lokalnie na urządzeniu; w odróżnieniu od hasła cechy biometrycznej nie da się zmienić po wycieku.
uwierzytelnianie dwuskładnikowe	two-factor authentication (2FA)	Najczęstszy wariant uwierzytelniania wieloskładnikowego, w którym do hasła dokłada się dokładnie jeden drugi składnik z innej kategorii: kod jednorazowy, klucz sprzętowy lub potwierdzenie w aplikacji.

Cały słownik →