ARK. 1Słownik pojęćKryptografia, tożsamość i uwierzytelnianie

urząd certyfikacji

Zaufany podmiot, który weryfikuje tożsamość wnioskodawcy, wystawia certyfikaty i może je unieważnić; jego kompromitacja podważa zaufanie do wszystkich wydanych przez niego certyfikatów.

TAB. 1Nazwaobie formy

Po angielsku	certificate authority (CA)
Po polsku	urząd certyfikacji
Którą formą pisać	obie formy Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
Inne formy	centrum certyfikacji · CA · wystawca certyfikatu
Odmiana	ten urząd certyfikacji, tego urzędu certyfikacji, w urzędzie certyfikacji; l.mn. urzędy certyfikacji; skrót CA nieodmienny, w uzusie rodzaj męski („przez zaufany CA”, „root naszego własnego CA”), rzadziej nijaki („to CA”); NIE twórz form „CA-e”, „CA'ów” — tam, gdzie potrzebna odmiana, pisz „urzędy certyfikacji”

TAB. 2Jak to nazywająprasa vs urząd

Prasa branżowa	„centrum certyfikacji” (niebezpiecznik — wyłącznie ta forma), „urzędy certyfikacji” + „CA” (sekurak w tekście o TLS), „Centrum Certyfikacji (ang. Certificate Authority)” (sekurak w tekście o OpenVPN)
Urząd i ustawa	„urząd certyfikacji (CA)” (cert.pl — potwierdzone pobraniem 2026-09-07); „Centrum Certyfikacji Ministerstwa Finansów” to nazwa własna instytucji, dowód niepotwierdzony i słaby dla rzeczownika pospolitego

TAB. 3Źródła6

Forma	Cytat	Skąd
PL (EN)	„Szafir SDK automatycznie pobiera certyfikat nadrzędnego urzędu certyfikacji (CA) z podanego adresu URL i importuje go. (cytat zweryfikowany pobraniem 2026-09-07 w tym audycie)”	cert.pl
PL (EN)	„Apereo CAS Client akceptuje dowolny certyfikat zaufany przez urząd certyfikacji (CA)”	cert.pl
PL	„Niektóre urzędy certyfikacji oferują generowanie kluczy prywatnych za nas (w całym artykule występuje wyłącznie „urzędy certyfikacji” i skrót „CA”; forma „centrum certyfikacji” nie pada)”	sekurak.pl
PL (EN)	„Całością zajmuje się Centrum Certyfikacji (ang. Certificate Authority).”	sekurak.pl
PL	„Certyfikat używany do szyfrowania danych jest podpisany elektronicznie przez zaufane centrum certyfikacji (w tym artykule forma „urząd certyfikacji” nie występuje ani razu)”	niebezpiecznik.pl
PL	„Jeśli kod nie został podpisany za pomocą certyfikatu wystawionego przez zaufane centrum certyfikacji, UAC ostrzeże o próbie uzyskania dostępu”	niebezpiecznik.pl

TAB. 4Obok w tej dziedzinie6

tęczowe tablice	rainbow table	Wcześniej przygotowane tablice łańcuchów skrótów pozwalające szybko odwrócić niesolone skróty haseł (np. MD5, NTLM). Chroni przed nimi sól — losowa wartość dodawana do każdego hasła; WordPress zawsze soli hasła, więc tęczowe tablice są wobec jego skrótów bezużyteczne.
TLS	TLS (SSL)	Protokół, który szyfruje połączenie sieciowe, chroni jego integralność i uwierzytelnia serwer za pomocą certyfikatu (opcjonalnie także klienta) — podstawa HTTPS. Aktualne wersje to TLS 1.2 i 1.3; starsza nazwa SSL oznacza wersje (SSL 2.0, SSL 3.0) dawno wycofane jako niebezpieczne, choć w polszczyźnie potocznej „SSL” bywa używane jako nazwa całej rodziny protokołów.
token sesyjny	session token	Wartość wydana po zalogowaniu i dołączana do kolejnych żądań zamiast hasła, dlatego jej kradzież pozwala przejąć sesję bez znajomości hasła i z pominięciem MFA.
uwierzytelnianie	authentication	Potwierdzenie, że użytkownik, urządzenie lub usługa są tym, za kogo się podają — odpowiedź na pytanie „kto to jest”. Poprzedza je identyfikacja (podanie tożsamości, np. loginu), a następuje po nim autoryzacja (sprawdzenie uprawnień). Składniki uwierzytelniania dzielą się na to, co wiesz (hasło), co masz (token, telefon) i czym jesteś (biometria); 2FA to dokładnie DWA RÓŻNE składniki, a MFA to dwa lub więcej — dwa hasła nie są 2FA.
uwierzytelnianie bez hasła	passwordless authentication	Logowanie bez wpisywania hasła — kluczem sprzętowym, passkey, biometrią na urządzeniu albo linkiem/kodem jednorazowym — zwykle oparte na standardach FIDO2/WebAuthn. W WordPressie wdraża się je wtyczkami (passkeys, logowanie linkiem e-mail); usuwa ryzyko wycieku i zgadywania haseł.
uwierzytelnianie biometryczne	biometric authentication	Potwierdzanie tożsamości cechą fizyczną lub behawioralną (odcisk palca, twarz), zwykle porównywaną lokalnie na urządzeniu; w odróżnieniu od hasła cechy biometrycznej nie da się zmienić po wycieku.

Cały słownik →