Słownik pojęć: po angielsku, po polsku i której formy używać.
Dla każdego terminu zebraliśmy cytaty z polskich źródeł — niebezpiecznik, sekurak, zaufana trzecia strona, CERT Polska, ustawy — i z nich wyprowadziliśmy werdykt: czy polska nazwa faktycznie się przyjęła. Werdykt jest tu ważniejszy niż samo tłumaczenie.
TAB. 0Filtry12 z 368 haseł
Wszystkie dziedzinyStrony WWW, WordPress i hosting 37Podatności i klasy błędów 39Ataki i socjotechnika 38Złośliwe oprogramowanie 35Sieć i infrastruktura obronna 39SOC, wywiad o zagrożeniach i reagowanie 37Kryptografia, tożsamość i uwierzytelnianie 39Prawo, zgodność i ryzyko 42Realia polskie: instytucje i oszustwa 11Ludzie, role i higiena cyfrowa 36Chmura, kontenery i łańcuch dostaw 4Mobile, IoT i OT/ICS 7Bezpieczeństwo AI i modeli językowych 4
TAB. 1Podatności i klasy błędów12 haseł
| Hasło | Po angielsku | Używamy | Co znaczy |
|---|---|---|---|
| CSRF (Cross-Site Request Forgery) | cross-site request forgery (CSRF) | bez tłumaczenia | Atak zmuszający zalogowanego użytkownika do nieświadomego wysłania żądania zmieniającego stan konta lub witryny, gdy aplikacja nie weryfikuje pochodzenia żądania. |
| CVE | CVE | bez tłumaczenia | Publiczny identyfikator konkretnej ujawnionej podatności w formacie CVE-rok-numer, pozwalający jednoznacznie odwoływać się do niej w różnych systemach i biuletynach. |
| CVSS | CVSS | bez tłumaczenia | Standard punktowej oceny powagi podatności w skali 0–10, wyliczanej z metryk sposobu wykorzystania (m.in. wektor ataku, złożoność, wymagane uprawnienia) i skutków dla poufności, integralności i dostępności; służy do porównywania i priorytetyzacji luk. |
| CWE | CWE | bez tłumaczenia | Prowadzony przez MITRE katalog typów (klas) błędów w oprogramowaniu — np. CWE-79 dla XSS — nazywający PRZYCZYNĘ podatności, w odróżnieniu od CVE, który identyfikuje pojedynczy jej przypadek w konkretnym produkcie. |
| EPSS | EPSS | bez tłumaczenia | Utrzymywany przez FIRST.org model punktowy szacujący prawdopodobieństwo (0–1, podawane też w procentach, przeliczane codziennie), że dana podatność zostanie wykorzystana w atakach w ciągu najbliższych 30 dni — uzupełnienie CVSS, które ocenia wagę skutków udanej eksploatacji, a nie szansę, że do niej dojdzie. |
| IDOR (Insecure Direct Object Reference) | insecure direct object reference (IDOR) | bez tłumaczenia | Odmiana błędu kontroli dostępu, w której zmiana identyfikatora w żądaniu (np. numeru zamówienia albo parametru member_id) daje dostęp do cudzego rekordu, bo serwer nie sprawdza jego właściciela. |
| KEV | KEV (known exploited vulnerabilities) | bez tłumaczenia | Prowadzony przez amerykańską agencję CISA katalog podatności z potwierdzonymi przypadkami wykorzystania w realnych atakach. Dla amerykańskiej administracji federalnej wpis do KEV oznacza prawny obowiązek załatania w wyznaczonym terminie (dyrektywa BOD 22-01); dla wszystkich pozostałych to bardzo silna przesłanka priorytetu, a nie obowiązek. |
| LFI (Local File Inclusion) | local file inclusion (LFI) | bez tłumaczenia | Podatność pozwalająca wskazać aplikacji plik JUŻ OBECNY na serwerze, który zostanie wczytany lub wykonany przez interpreter, co prowadzi do ujawnienia konfiguracji, a często do wykonania kodu. |
| OWASP Top 10 | OWASP Top 10 | bez tłumaczenia | Aktualizowane co kilka lat zestawienie dziesięciu najpoważniejszych kategorii ryzyk w aplikacjach webowych, publikowane przez fundację OWASP i traktowane jako branżowy punkt odniesienia. Kategorie oznacza się kodami A01–A10 z rokiem edycji (np. A01:2025 Broken Access Control). |
| PoC (proof of concept) | proof of concept (PoC) | bez tłumaczenia | Minimalny, demonstracyjny przykład wykorzystania podatności, publikowany po to, by dowieść, że luka jest realna — bez pełnego uzbrojenia w złośliwy ładunek, który miałby ją zamienić w gotowe narzędzie ataku. |
| SSRF (Server-Side Request Forgery) | server-side request forgery (SSRF) | bez tłumaczenia | Podatność, w której atakujący zmusza serwer aplikacji do wysłania żądania pod wskazany przez siebie adres, sięgając do zasobów wewnętrznych niedostępnych z internetu. |
| XSS (Cross-Site Scripting) | cross-site scripting (XSS) | bez tłumaczenia | Podatność pozwalająca umieścić w stronie skrypt wykonywany w przeglądarce innego użytkownika w kontekście zaufanej witryny, np. w celu kradzieży sesji. |
- po polsku
- Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie.
- obie formy
- Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
- po angielsku
- Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim.
- bez tłumaczenia
- Skrót, nazwa własna albo nazwa standardu — nie tłumaczymy w ogóle.
- Hasło
- Rekomendowana nazwa w tekście. Przy werdykcie „po angielsku” i „bez tłumaczenia” jest to forma angielska — bo tak właśnie ma brzmieć.
- Co znaczy
- Definicja skrócona do jednego wiersza. Pełna — razem z odmianą, synonimami i cytatami ze źródeł — jest na stronie hasła.