Słownik pojęć: po angielsku, po polsku i której formy używać.

Dla każdego terminu zebraliśmy cytaty z polskich źródeł — niebezpiecznik, sekurak, zaufana trzecia strona, CERT Polska, ustawy — i z nich wyprowadziliśmy werdykt: czy polska nazwa faktycznie się przyjęła. Werdykt jest tu ważniejszy niż samo tłumaczenie.

TAB. 0Filtry12 z 368 haseł
TAB. 1Podatności i klasy błędów12 haseł
HasłoPo angielskuUżywamyCo znaczy
CSRF (Cross-Site Request Forgery)cross-site request forgery (CSRF)bez tłumaczeniaAtak zmuszający zalogowanego użytkownika do nieświadomego wysłania żądania zmieniającego stan konta lub witryny, gdy aplikacja nie weryfikuje pochodzenia żądania.
CVECVEbez tłumaczeniaPubliczny identyfikator konkretnej ujawnionej podatności w formacie CVE-rok-numer, pozwalający jednoznacznie odwoływać się do niej w różnych systemach i biuletynach.
CVSSCVSSbez tłumaczeniaStandard punktowej oceny powagi podatności w skali 0–10, wyliczanej z metryk sposobu wykorzystania (m.in. wektor ataku, złożoność, wymagane uprawnienia) i skutków dla poufności, integralności i dostępności; służy do porównywania i priorytetyzacji luk.
CWECWEbez tłumaczeniaProwadzony przez MITRE katalog typów (klas) błędów w oprogramowaniu — np. CWE-79 dla XSS — nazywający PRZYCZYNĘ podatności, w odróżnieniu od CVE, który identyfikuje pojedynczy jej przypadek w konkretnym produkcie.
EPSSEPSSbez tłumaczeniaUtrzymywany przez FIRST.org model punktowy szacujący prawdopodobieństwo (0–1, podawane też w procentach, przeliczane codziennie), że dana podatność zostanie wykorzystana w atakach w ciągu najbliższych 30 dni — uzupełnienie CVSS, które ocenia wagę skutków udanej eksploatacji, a nie szansę, że do niej dojdzie.
IDOR (Insecure Direct Object Reference)insecure direct object reference (IDOR)bez tłumaczeniaOdmiana błędu kontroli dostępu, w której zmiana identyfikatora w żądaniu (np. numeru zamówienia albo parametru member_id) daje dostęp do cudzego rekordu, bo serwer nie sprawdza jego właściciela.
KEVKEV (known exploited vulnerabilities)bez tłumaczeniaProwadzony przez amerykańską agencję CISA katalog podatności z potwierdzonymi przypadkami wykorzystania w realnych atakach. Dla amerykańskiej administracji federalnej wpis do KEV oznacza prawny obowiązek załatania w wyznaczonym terminie (dyrektywa BOD 22-01); dla wszystkich pozostałych to bardzo silna przesłanka priorytetu, a nie obowiązek.
LFI (Local File Inclusion)local file inclusion (LFI)bez tłumaczeniaPodatność pozwalająca wskazać aplikacji plik JUŻ OBECNY na serwerze, który zostanie wczytany lub wykonany przez interpreter, co prowadzi do ujawnienia konfiguracji, a często do wykonania kodu.
OWASP Top 10OWASP Top 10bez tłumaczeniaAktualizowane co kilka lat zestawienie dziesięciu najpoważniejszych kategorii ryzyk w aplikacjach webowych, publikowane przez fundację OWASP i traktowane jako branżowy punkt odniesienia. Kategorie oznacza się kodami A01–A10 z rokiem edycji (np. A01:2025 Broken Access Control).
PoC (proof of concept)proof of concept (PoC)bez tłumaczeniaMinimalny, demonstracyjny przykład wykorzystania podatności, publikowany po to, by dowieść, że luka jest realna — bez pełnego uzbrojenia w złośliwy ładunek, który miałby ją zamienić w gotowe narzędzie ataku.
SSRF (Server-Side Request Forgery)server-side request forgery (SSRF)bez tłumaczeniaPodatność, w której atakujący zmusza serwer aplikacji do wysłania żądania pod wskazany przez siebie adres, sięgając do zasobów wewnętrznych niedostępnych z internetu.
XSS (Cross-Site Scripting)cross-site scripting (XSS)bez tłumaczeniaPodatność pozwalająca umieścić w stronie skrypt wykonywany w przeglądarce innego użytkownika w kontekście zaufanej witryny, np. w celu kradzieży sesji.
po polsku
Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie.
obie formy
Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
po angielsku
Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim.
bez tłumaczenia
Skrót, nazwa własna albo nazwa standardu — nie tłumaczymy w ogóle.
Hasło
Rekomendowana nazwa w tekście. Przy werdykcie „po angielsku” i „bez tłumaczenia” jest to forma angielska — bo tak właśnie ma brzmieć.
Co znaczy
Definicja skrócona do jednego wiersza. Pełna — razem z odmianą, synonimami i cytatami ze źródeł — jest na stronie hasła.
Nasłuch 24/7