Słownik pojęć: po angielsku, po polsku i której formy używać.
Dla każdego terminu zebraliśmy cytaty z polskich źródeł — niebezpiecznik, sekurak, zaufana trzecia strona, CERT Polska, ustawy — i z nich wyprowadziliśmy werdykt: czy polska nazwa faktycznie się przyjęła. Werdykt jest tu ważniejszy niż samo tłumaczenie.
TAB. 0Filtry7 z 368 haseł
Wszystkie dziedzinyStrony WWW, WordPress i hosting 37Podatności i klasy błędów 39Ataki i socjotechnika 38Złośliwe oprogramowanie 35Sieć i infrastruktura obronna 39SOC, wywiad o zagrożeniach i reagowanie 37Kryptografia, tożsamość i uwierzytelnianie 39Prawo, zgodność i ryzyko 42Realia polskie: instytucje i oszustwa 11Ludzie, role i higiena cyfrowa 36Chmura, kontenery i łańcuch dostaw 4Mobile, IoT i OT/ICS 7Bezpieczeństwo AI i modeli językowych 4
TAB. 1Kryptografia, tożsamość i uwierzytelnianie7 haseł
| Hasło | Po angielsku | Używamy | Co znaczy |
|---|---|---|---|
| forward secrecy | forward secrecy | po angielsku | Właściwość protokołu uzgadniania kluczy, w której każda sesja korzysta z klucza wyprowadzonego z efemerycznej wymiany (ECDHE/DHE), więc późniejszy wyciek długoterminowego klucza serwera nie pozwala odszyfrować wcześniej przechwyconego ruchu. „Perfect forward secrecy” (PFS) to w praktyce ten sam termin. Nie chroni przed wyciekiem klucza samej sesji ani przed aktywnym atakiem MITM w czasie rzeczywistym; w TLS 1.3 jest obowiązkowe w pełnym uzgodnieniu (handshake), a wyjątkiem pozostaje wznawianie sesji w trybie PSK bez wymiany (EC)DHE. |
| HSM | hardware security module (HSM) | po angielsku | Dedykowane, odporne na manipulacje urządzenie (karta, appliance sieciowy lub usługa chmurowa), które generuje i przechowuje klucze oraz wykonuje na nich operacje kryptograficzne tak, by klucz nigdy nie opuścił sprzętu w jawnej postaci. To nie to samo co TPM (układ przylutowany do płyty, chroniący konkretny komputer) ani co klucz U2F/FIDO2 (token uwierzytelniający użytkownika). |
| identity provider (IdP) | identity provider (IdP) | po angielsku | System, który uwierzytelnia użytkowników i wystawia aplikacjom potwierdzenia tożsamości (tokeny lub asercje) w protokołach takich jak SAML czy OpenID Connect. |
| KDF | key derivation function (KDF) | po angielsku | Funkcja wyprowadzająca klucz kryptograficzny z hasła lub innego sekretu (np. z wyniku uzgodnienia klucza). W wariantach hasłowych (PBKDF2, scrypt, Argon2) celowo kosztowna obliczeniowo i pamięciowo, by spowolnić masowe zgadywanie haseł; bcrypt bywa wymieniany w tym samym szeregu, choć formalnie jest funkcją haszowania haseł, a nie KDF-em. KDF-y niehasłowe (HKDF) są z założenia szybkie — ich celem jest jakość materiału klucza, nie spowalnianie ataku. |
| passkey | passkey | po angielsku | Poświadczenie oparte na parze kluczy, w którym klucz prywatny nigdy nie trafia do serwisu — pozostaje w urządzeniu lub w menedżerze haseł (przy passkeyach synchronizowanych: w zaszyfrowanej kopii u dostawcy) — a logowanie potwierdza się odblokowaniem urządzenia; zastępuje hasło i jest odporne na phishing. |
| seed phrase (fraza odzyskiwania) | seed phrase (fraza odzyskiwania) i self-custody | po angielsku | Ciąg 12 lub 24 losowych słów, z którego odtwarzane są wszystkie klucze prywatne portfela kryptowalutowego — kto go zna, ten ma środki, dlatego przy samodzielnym przechowywaniu (self-custody) nie podaje się go nikomu i nie trzyma w telefonie ani w chmurze. |
| Zero Trust | zero trust | po angielsku | Model bezpieczeństwa, w którym żadne żądanie nie jest uznawane za zaufane z powodu lokalizacji w sieci, a każdy dostęp jest osobno uwierzytelniany, autoryzowany i oceniany kontekstowo. |
- po polsku
- Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie.
- obie formy
- Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
- po angielsku
- Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim.
- bez tłumaczenia
- Skrót, nazwa własna albo nazwa standardu — nie tłumaczymy w ogóle.
- Hasło
- Rekomendowana nazwa w tekście. Przy werdykcie „po angielsku” i „bez tłumaczenia” jest to forma angielska — bo tak właśnie ma brzmieć.
- Co znaczy
- Definicja skrócona do jednego wiersza. Pełna — razem z odmianą, synonimami i cytatami ze źródeł — jest na stronie hasła.