Słownik pojęć: po angielsku, po polsku i której formy używać.
Dla każdego terminu zebraliśmy cytaty z polskich źródeł — niebezpiecznik, sekurak, zaufana trzecia strona, CERT Polska, ustawy — i z nich wyprowadziliśmy werdykt: czy polska nazwa faktycznie się przyjęła. Werdykt jest tu ważniejszy niż samo tłumaczenie.
TAB. 0Filtry21 z 368 haseł
Wszystkie dziedzinyStrony WWW, WordPress i hosting 37Podatności i klasy błędów 39Ataki i socjotechnika 38Złośliwe oprogramowanie 35Sieć i infrastruktura obronna 39SOC, wywiad o zagrożeniach i reagowanie 37Kryptografia, tożsamość i uwierzytelnianie 39Prawo, zgodność i ryzyko 42Realia polskie: instytucje i oszustwa 11Ludzie, role i higiena cyfrowa 36Chmura, kontenery i łańcuch dostaw 4Mobile, IoT i OT/ICS 7Bezpieczeństwo AI i modeli językowych 4
TAB. 1Ludzie, role i higiena cyfrowa21 haseł
| Hasło | Po angielsku | Używamy | Co znaczy |
|---|---|---|---|
| aktualizacja oprogramowania | software update | po polsku | Wydana przez producenta nowa wersja systemu lub aplikacji, która obok zmian funkcjonalnych zawiera poprawki zamykające znane podatności — dlatego jej szybka instalacja jest najprostszym sposobem odcięcia napastnikom masowo wykorzystywanych luk. |
| badacz bezpieczeństwa | security researcher | po polsku | Specjalista, który wyszukuje i opisuje podatności oraz techniki ataku, publikując wyniki po to, by dało się je naprawić — zwykle po zgłoszeniu producentowi i odczekaniu na poprawkę. |
| bezpieczne hasła | password hygiene | po polsku | Zestaw nawyków chroniących konta: długie i unikalne hasło do każdej usługi, przechowywane w menedżerze haseł i zmieniane nie okresowo, lecz natychmiast po podejrzeniu ujawnienia. |
| blokada ekranu | screen lock | po polsku | Wymóg podania PIN-u, hasła lub biometrii przy każdym wybudzeniu urządzenia — podstawowy warunek, by szyfrowanie danych na sprzęcie miało sens. |
| cyberhigiena | digital hygiene | po polsku | Zestaw codziennych nawyków — aktualizacje, unikalne hasła, kopie zapasowe, ostrożność wobec linków — które obniżają ryzyko incydentu bez potrzeby wiedzy technicznej. |
| cyberprzemoc | cyberbullying | po polsku | Uporczywe nękanie, ośmieszanie lub wykluczanie osoby za pośrednictwem internetu i telefonu, najczęściej w grupie rówieśniczej lub zawodowej. |
| cyberprzestępca | cybercriminal | po polsku | Sprawca przestępstwa popełnianego z użyciem systemów teleinformatycznych — najczęściej dla zysku, ale w polskim uzusie także wtedy, gdy działa na zlecenie państwa lub z innych pobudek. |
| haker | hacker | po polsku | Osoba dogłębnie rozumiejąca działanie systemów informatycznych i potrafiąca zmusić je do zachowań nieprzewidzianych przez twórców — samo słowo nie przesądza, czy robi to legalnie. |
| haktywista | hacktivist | po polsku | Napastnik działający z pobudek ideologicznych lub politycznych, dla nagłośnienia sprawy, a nie dla pieniędzy. |
| kontrola rodzicielska | parental control | po polsku | Ustawienia systemu, routera lub osobnej aplikacji ograniczające dziecku dostęp do treści, aplikacji, zakupów i czasu ekranowego oraz informujące opiekuna o aktywności urządzenia. |
| kradzież tożsamości | identity theft | po polsku | Bezprawne posłużenie się cudzymi danymi osobowymi, na przykład do wzięcia kredytu, założenia konta lub zawarcia umowy na cudze nazwisko. |
| oszustwo inwestycyjne | investment scam | po polsku | Wyłudzenie pieniędzy obietnicą wysokiego i pewnego zysku, zwykle przez fałszywą platformę inwestycyjną, reklamy z wizerunkiem znanych osób i telefonicznego „doradcę”. |
| prywatność | privacy | po polsku | Kontrola nad tym, jakie informacje o nas są zbierane, komu udostępniane i do jakich celów wykorzystywane. |
| słup | money mule | po polsku | Osoba, która udostępnia własne konto bankowe, portfel kryptowalutowy lub tożsamość do przyjęcia i dalszego przekazania pieniędzy albo towarów pochodzących z przestępstwa — często nieświadoma swojej roli, zwerbowana ogłoszeniem o „łatwej pracy zdalnej”. |
| szyfrowanie urządzenia | device encryption | po polsku | Szyfrowanie całej pamięci telefonu lub komputera, dzięki któremu dane pozostają nieczytelne dla osoby, która przejmie sprzęt bez znajomości PIN-u lub hasła. |
| ślad cyfrowy | digital footprint | po polsku | Całość danych, które człowiek zostawia w sieci świadomie (wpisy, zdjęcia, komentarze) i mimowolnie (logi, lokalizacja, historia zakupów i wyszukiwań). |
| testy phishingowe | phishing simulation | po polsku | Kontrolowana, nieszkodliwa kampania fałszywych wiadomości wysyłana własnym pracownikom, aby zmierzyć realną podatność organizacji i wskazać, kto potrzebuje szkolenia. |
| tryb incognito | incognito mode | po polsku | Tryb przeglądarki, który po zamknięciu okna nie zostawia na urządzeniu historii ani ciasteczek, ale nie ukrywa aktywności przed odwiedzaną stroną, pracodawcą ani dostawcą internetu. |
| wyciek danych | data breach | po polsku | Zdarzenie, w którym dane — zwłaszcza osobowe — trafiają do osób nieuprawnionych wskutek ataku, błędu konfiguracji lub zaniedbania. |
| zagrożenia publicznych sieci Wi-Fi | public Wi-Fi risk | po polsku | Zagrożenia korzystania z otwartych hotspotów: podszycie się pod znaną sieć, podsuwanie fałszywych stron logowania i podsłuch nieszyfrowanego ruchu — przy poprawnym HTTPS napastnik widzi jednak głównie metadane, a nie treść. |
| zgoda na pliki cookie | cookie consent | po polsku | Wymagana prawem zgoda użytkownika na zapisywanie i odczyt plików cookie innych niż niezbędne, odbierana zwykle przez baner na stronie i możliwa do wycofania. |
- po polsku
- Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie.
- obie formy
- Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
- po angielsku
- Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim.
- bez tłumaczenia
- Skrót, nazwa własna albo nazwa standardu — nie tłumaczymy w ogóle.
- Hasło
- Rekomendowana nazwa w tekście. Przy werdykcie „po angielsku” i „bez tłumaczenia” jest to forma angielska — bo tak właśnie ma brzmieć.
- Co znaczy
- Definicja skrócona do jednego wiersza. Pełna — razem z odmianą, synonimami i cytatami ze źródeł — jest na stronie hasła.