Słownik pojęć: po angielsku, po polsku i której formy używać.
Dla każdego terminu zebraliśmy cytaty z polskich źródeł — niebezpiecznik, sekurak, zaufana trzecia strona, CERT Polska, ustawy — i z nich wyprowadziliśmy werdykt: czy polska nazwa faktycznie się przyjęła. Werdykt jest tu ważniejszy niż samo tłumaczenie.
TAB. 0Filtry19 z 368 haseł
Wszystkie dziedzinyStrony WWW, WordPress i hosting 37Podatności i klasy błędów 39Ataki i socjotechnika 38Złośliwe oprogramowanie 35Sieć i infrastruktura obronna 39SOC, wywiad o zagrożeniach i reagowanie 37Kryptografia, tożsamość i uwierzytelnianie 39Prawo, zgodność i ryzyko 42Realia polskie: instytucje i oszustwa 11Ludzie, role i higiena cyfrowa 36Chmura, kontenery i łańcuch dostaw 4Mobile, IoT i OT/ICS 7Bezpieczeństwo AI i modeli językowych 4
TAB. 1Złośliwe oprogramowanie19 haseł
| Hasło | Po angielsku | Używamy | Co znaczy |
|---|---|---|---|
| adware | adware | po angielsku | Oprogramowanie wyświetlające lub podmieniające reklamy bez świadomej zgody użytkownika, zwykle profilujące przy okazji jego zachowanie. |
| bootkit | bootkit | po angielsku | Odmiana rootkita infekująca proces rozruchu — bootloader lub firmware UEFI — dzięki czemu ładuje się przed systemem operacyjnym i jego zabezpieczeniami. |
| botnet | botnet | po angielsku | Sieć zainfekowanych urządzeń sterowanych zdalnie przez jednego operatora i używanych zbiorowo, m.in. do ataków DDoS, rozsyłania spamu czy kradzieży danych. |
| cryptojacking | cryptojacking | po angielsku | Nieautoryzowane wykorzystanie cudzego sprzętu lub przeglądarki do kopania kryptowalut na rzecz atakującego. |
| dropper | dropper | po angielsku | Komponent, którego jedynym zadaniem jest umieszczenie w systemie właściwego złośliwego kodu — klasycznie przenoszonego wewnątrz siebie, choć w polskim uzusie nazwą tą obejmuje się też komponent, który ten kod dopiero pobiera z sieci. |
| exploit kit | exploit kit | po angielsku | Gotowe narzędzie przestępcze — zwykle aplikacja webowa — które rozpoznaje przeglądarkę i wtyczki odwiedzającego, dobiera do nich pasujący exploit z własnego zestawu i instaluje malware bez udziału ofiary (atak drive-by); sprzedawane na licencję lub w abonamencie. |
| infostealer | infostealer | po angielsku | Złośliwe oprogramowanie wyspecjalizowane w masowym wykradaniu haseł, ciasteczek sesji, danych kart i portfeli kryptowalut z zainfekowanego urządzenia — zwykle jednym zrzutem, choć część rodzin zostaje w systemie i wysyła dane na bieżąco. |
| keylogger | keylogger | po angielsku | Program LUB urządzenie zapisujące naciśnięcia klawiszy, żeby przechwycić hasła, numery kart i inne wpisywane dane; wariant sprzętowy to najczęściej przejściówka albo spreparowany kabel między klawiaturą a komputerem. |
| loader | loader | po angielsku | Moduł, który po zdobyciu przyczółka pobiera i uruchamia kolejne etapy złośliwego oprogramowania, często wprost w pamięci, bez zapisu na dysk. |
| packer | packer | po angielsku | Narzędzie kompresujące lub szyfrujące plik wykonywalny tak, by właściwy kod ujawnił się dopiero w pamięci po uruchomieniu, co utrudnia wykrycie sygnaturowe i analizę statyczną. |
| process injection | process injection | po angielsku | Technika uruchamiania własnego kodu w przestrzeni adresowej innego, zaufanego procesu — wstrzyknięty kod dziedziczy uprawnienia i tożsamość gospodarza, dzięki czemu omija reguły oparte na nazwie procesu i utrudnia wykrycie. |
| ransomware | ransomware | po angielsku | Złośliwe oprogramowanie, które szyfruje lub blokuje dostęp do danych ofiary i żąda okupu za ich odzyskanie. Dzisiejsze kampanie stosują zwykle podwójne wymuszenie: przed zaszyfrowaniem dane są kradzione, a okupu żąda się także za ich nieopublikowanie. |
| ransomware-as-a-service (RaaS) | ransomware-as-a-service (RaaS) | po angielsku | Model przestępczy, w którym twórcy ransomware udostępniają partnerom gotowe narzędzia, panel i infrastrukturę do przeprowadzania ataków w zamian za udział w okupie. |
| RAT (remote access trojan) | remote access trojan (RAT) | po angielsku | Trojan dający atakującemu interaktywną, zdalną kontrolę nad zainfekowanym urządzeniem — od podglądu ekranu i kamery po uruchamianie dowolnych poleceń. |
| rootkit | rootkit | po angielsku | Zestaw narzędzi ukrywających obecność atakującego i jego kodu w systemie przez ingerencję w jądro lub w podstawowe funkcje i mechanizmy systemowe. |
| scareware | scareware | po angielsku | Program lub strona wyświetlająca fałszywy alarm o infekcji, blokadzie albo awarii, żeby wywołanym strachem nakłonić użytkownika do zapłaty za bezużyteczny produkt, do zainstalowania malware lub do kontaktu z fałszywym wsparciem technicznym. Zagrożenie jest pozorowane — realnej szkody na urządzeniu zwykle nie ma. |
| shellcode | shellcode | po angielsku | Krótki, samodzielny (pozbawiony zależności i zwykle bezadresowy) kod maszynowy dostarczany przez exploita, którego zadaniem jest przejęcie sterowania w zaatakowanym procesie i uruchomienie lub pobranie dalszego etapu ataku. |
| stalkerware | stalkerware | po angielsku | Komercyjna aplikacja monitorująca instalowana potajemnie na cudzym telefonie — zwykle przez osobę mającą fizyczny dostęp do urządzenia (partner, rodzic, pracodawca) — w celu śledzenia lokalizacji, wiadomości i aktywności właściciela bez jego wiedzy. |
| wiper | wiper | po angielsku | Złośliwe oprogramowanie, którego celem jest trwałe zniszczenie danych lub systemu, a nie zysk — nawet jeśli udaje ransomware i żąda okupu. |
- po polsku
- Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie.
- obie formy
- Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
- po angielsku
- Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim.
- bez tłumaczenia
- Skrót, nazwa własna albo nazwa standardu — nie tłumaczymy w ogóle.
- Hasło
- Rekomendowana nazwa w tekście. Przy werdykcie „po angielsku” i „bez tłumaczenia” jest to forma angielska — bo tak właśnie ma brzmieć.
- Co znaczy
- Definicja skrócona do jednego wiersza. Pełna — razem z odmianą, synonimami i cytatami ze źródeł — jest na stronie hasła.