Słownik pojęć: po angielsku, po polsku i której formy używać.

Dla każdego terminu zebraliśmy cytaty z polskich źródeł — niebezpiecznik, sekurak, zaufana trzecia strona, CERT Polska, ustawy — i z nich wyprowadziliśmy werdykt: czy polska nazwa faktycznie się przyjęła. Werdykt jest tu ważniejszy niż samo tłumaczenie.

TAB. 0Filtry38 z 368 haseł

Wszystkie dziedziny Strony WWW, WordPress i hosting 37 Podatności i klasy błędów 39 Ataki i socjotechnika 38 Złośliwe oprogramowanie 35 Sieć i infrastruktura obronna 39 SOC, wywiad o zagrożeniach i reagowanie 37 Kryptografia, tożsamość i uwierzytelnianie 39 Prawo, zgodność i ryzyko 42 Realia polskie: instytucje i oszustwa 11 Ludzie, role i higiena cyfrowa 36 Chmura, kontenery i łańcuch dostaw 4 Mobile, IoT i OT/ICS 7 Bezpieczeństwo AI i modeli językowych 4

Każdy werdykt po polsku 120 obie formy 76 po angielsku 105 bez tłumaczenia 67

TAB. 1Ataki i socjotechnika38 haseł

Hasło	Po angielsku	Używamy	Co znaczy
APT	advanced persistent threat (APT)	bez tłumaczenia	Dobrze finansowana grupa, często powiązana z państwem, prowadząca długotrwałe i ukierunkowane włamanie oraz utrzymująca niewykryty dostęp w sieci ofiary przez miesiące.
atak homograficzny	homograph attack	obie formy	Podszycie się pod znaną domenę lub nazwę przy użyciu znaków łudząco podobnych do liter oryginału — najczęściej liter z innych alfabetów (cyrylica, greka) w domenach IDN, ale też podobieństw wewnątrz alfabetu łacińskiego (rn zamiast m, l/I/1, O/0).
atak na łańcuch dostaw	supply chain attack	obie formy	Atak na organizację przeprowadzony przez jej dostawcę — podmieniony komponent, zatruta aktualizacja oprogramowania, zainfekowana biblioteka z publicznego repozytorium pakietów albo konto partnera mającego dostęp do jej systemów.
atak siłowy (brute-force)	brute force attack	obie formy	Systematyczne sprawdzanie kolejnych kombinacji hasła, klucza lub kodu aż do trafienia poprawnej wartości.
baiting	baiting	po angielsku	Atak wykorzystujący ciekawość lub chęć zysku ofiary — podrzucony nośnik USB, darmowy plik czy obietnica nagrody — by skłoniła ją do samodzielnego uruchomienia złośliwego kodu.
BEC	business email compromise (BEC)	bez tłumaczenia	Oszustwo finansowe polegające na przejęciu firmowego konta e-mail lub podszyciu się pod nie, by skłonić pracownika do przelewu albo do zmiany numeru rachunku kontrahenta. Rozwinięcie skrótu: business email compromise.
clickjacking	clickjacking	po angielsku	Atak, w którym docelowa witryna (ta, na której ofiara jest zalogowana) zostaje załadowana w przezroczystej ramce IFRAME nałożonej NA widoczną stronę-przynętę. Użytkownik jest przekonany, że klika przynętę, a kliknięcie trafia w ukrytą ramkę i uruchamia niezamierzoną akcję na jego koncie.
credential stuffing	credential stuffing	po angielsku	Zautomatyzowane testowanie w wielu serwisach par login-hasło pochodzących z wcześniejszych wycieków, w oczekiwaniu, że użytkownik użył tego samego hasła ponownie.
drainer (wallet drainer)	wallet drainer (approval/permit phishing)	po angielsku	Skrypt lub strona phishingowa, która nie wykrada klucza prywatnego, tylko nakłania właściciela portfela kryptowalutowego do podpisania uprawnienia (approval/permit) pozwalającego atakującemu wydawać jego tokeny, po czym opróżnia portfel jedną transakcją.
drive-by download	drive-by download	po angielsku	Pobranie i uruchomienie złośliwego oprogramowania wywołane samym wejściem na spreparowaną lub zainfekowaną stronę, bez świadomej zgody i bez żadnego działania użytkownika poza otwarciem witryny.
fałszywa CAPTCHA	ClickFix (fake CAPTCHA / paste-and-run attack)	bez tłumaczenia	Metoda socjotechniczna, w której fałszywy komunikat „potwierdź, że jesteś człowiekiem” lub „napraw błąd wyświetlania” instruuje ofiarę, by skopiowała gotową komendę i wkleiła ją w okno Uruchom (Win+R), Terminal Windows albo konsolę systemu — w efekcie ofiara własnoręcznie uruchamia złośliwe oprogramowanie, omijając zabezpieczenia przeglądarki.
insider	insider threat	po angielsku	Zagrożenie ze strony osoby mającej legalny dostęp do zasobów organizacji, która nadużywa go świadomie (kradzież danych, sabotaż, sprzedaż dostępu przestępcom) albo szkodzi nieumyślnie przez nieostrożność.
lateral movement	lateral movement	po angielsku	Przemieszczanie się atakującego między systemami i kontami wewnątrz już naruszonej sieci w celu dotarcia do cenniejszych zasobów i wyższych uprawnień.
malvertising	malvertising	po angielsku	Rozpowszechnianie złośliwego oprogramowania lub fałszywych stron przez reklamy wykupione w legalnych sieciach reklamowych i w płatnych wynikach wyszukiwania.
man-in-the-middle (MITM)	man-in-the-middle attack	po angielsku	Atak, w którym napastnik wpina się w komunikację dwóch stron i może ją podsłuchiwać lub modyfikować, podczas gdy obie strony sądzą, że łączą się bezpośrednio.
MFA fatigue	MFA fatigue attack	po angielsku	Zalewanie ofiary powtarzanymi prośbami o zatwierdzenie logowania (powiadomieniami push w aplikacji uwierzytelniającej), aż zmęczona lub zdezorientowana zatwierdzi jedną z nich; atak nie łamie drugiego składnika, tylko nakłania użytkownika do jego użycia.
oszustwo	scam	obie formy	Ogólne określenie oszustwa prowadzonego zdalnie, którego celem jest wyłudzenie pieniędzy lub danych, niezależnie od użytego kanału i scenariusza.
oszustwo deepfake	deepfake fraud	po polsku	Oszustwo, w którym wygenerowany przez sztuczną inteligencję głos lub wizerunek prawdziwej osoby uwiarygodnia polecenie przelewu, prośbę o dane albo fałszywą inwestycję.
password spraying	password spraying	po angielsku	Atak na wiele kont naraz z użyciem kilku najpopularniejszych haseł, prowadzony na tyle wolno, by nie wywołać blokady konta po serii nieudanych prób.
pharming	pharming	po angielsku	Skierowanie ofiary na podstawioną witrynę mimo wpisania przez nią poprawnego adresu — przez zatrucie pamięci podręcznej DNS, podmianę serwerów DNS na routerze albo modyfikację pliku hosts na urządzeniu.
phishing	phishing	po angielsku	Atak polegający na podszyciu się pod zaufanego nadawcę, najczęściej w wiadomości e-mail, by nakłonić odbiorcę do podania danych logowania, wykonania płatności lub otwarcia złośliwego załącznika.
phishing AiTM (adversary-in-the-middle)	adversary-in-the-middle phishing (AiTM)	po angielsku	Phishing prowadzony przez serwer pośredniczący (odwrotne proxy), który w czasie rzeczywistym przekazuje ruch do prawdziwej witryny i przechwytuje ciasteczko sesji już po poprawnym zalogowaniu ofiary — dzięki czemu omija uwierzytelnianie wieloskładnikowe zamiast je łamać.
pig butchering	pig butchering scam	po angielsku	Długotrwałe oszustwo, w którym sprawca najpierw buduje z ofiarą relację towarzyską lub romantyczną, a następnie nakłania ją do coraz większych wpłat na fałszywą platformę inwestycyjną.
pretexting	pretexting	po angielsku	Technika socjotechniczna polegająca na zbudowaniu wiarygodnego scenariusza i fałszywej tożsamości, które uzasadniają prośbę o dane, dostęp lub wykonanie czynności.
przejęcie konta	account takeover (ATO)	po polsku	Uzyskanie przez atakującego pełnej kontroli nad cudzym kontem, zwykle połączone z odcięciem właściciela przez zmianę hasła, adresu e-mail i metod odzyskiwania.
przejęcie sesji	session hijacking	obie formy	Przejęcie trwającej sesji zalogowanego użytkownika przez kradzież, podsłuchanie lub odgadnięcie jej identyfikatora (najczęściej ciasteczka sesyjnego), co daje dostęp do konta bez znajomości hasła i bez przechodzenia uwierzytelniania.
quishing	quishing	po angielsku	Phishing, w którym adres fałszywej strony ukryty jest w kodzie QR, co przenosi ofiarę na prywatny telefon i omija filtry pocztowe analizujące linki.
sextortion	sextortion	po angielsku	Wymuszenie okupu pod groźbą ujawnienia intymnych nagrań lub zdjęć ofiary. W polskiej praktyce dominuje odmiana masowa („sextortion scam”): mail, w którym nadawca kłamliwie twierdzi, że przejął kontrolę nad urządzeniem i nagrał ofiarę kamerką — materiały zwykle w ogóle nie istnieją. Odrębny, cięższy przypadek to szantaż materiałami realnie posiadanymi (często wobec nieletnich).
smishing	smishing	po angielsku	Phishing prowadzony wiadomościami SMS, zwykle z linkiem do fałszywej bramki płatności, kurierskiej lub bankowej.
socjotechnika	social engineering	po polsku	Manipulowanie człowiekiem tak, by sam wykonał działanie lub ujawnił informacje dające atakującemu dostęp, zamiast łamania zabezpieczeń technicznych.
spear phishing	spear phishing	po angielsku	Phishing wymierzony w konkretną osobę lub organizację, z treścią dopasowaną do jej roli, projektów i kontaktów na podstawie wcześniejszego rozpoznania.
spoofing	spoofing	obie formy	Fałszowanie identyfikatora nadawcy — numeru telefonu, adresu e-mail, adresu IP lub nazwy domeny — tak aby komunikacja wyglądała na pochodzącą z zaufanego źródła.
tailgating	tailgating	po angielsku	Fizyczna socjotechnika polegająca na wejściu do strefy chronionej tuż za osobą uprawnioną, bez okazania własnych uprawnień i bez jej wiedzy.
technika wodopoju	watering hole attack	obie formy	Atak pośredni polegający na zainfekowaniu legalnej witryny regularnie odwiedzanej przez wybraną grupę ofiar, aby dotrzeć do nich bez kontaktu bezpośredniego.
typosquatting	typosquatting	po angielsku	Rejestrowanie domen będących literówkami popularnych adresów, aby przejmować ruch pomyłkowo wpisujących użytkowników i podsuwać im fałszywe strony.
vishing	vishing	po angielsku	Socjotechnika prowadzona w rozmowie telefonicznej, w której sprawca podszywa się np. pod pracownika banku, policji lub działu IT, by wymusić przelew albo podanie kodu.
whaling	whaling	po angielsku	Odmiana phishingu ukierunkowanego (spear phishingu), w której OFIARĄ jest osoba decyzyjna w organizacji — członek zarządu, dyrektor finansowy — dysponująca uprawnieniami do dużych przelewów i dostępem do kluczowych danych.
wyłudzenie duplikatu karty SIM	SIM swap	obie formy	Przeniesienie numeru telefonu ofiary na kartę SIM atakującego przez oszukanie obsługi operatora (socjotechnika, czasem z udziałem nieuczciwego pracownika), co daje sprawcy kody jednorazowe i możliwość resetowania haseł.

po polsku: Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie.
obie formy: Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
po angielsku: Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim.
bez tłumaczenia: Skrót, nazwa własna albo nazwa standardu — nie tłumaczymy w ogóle.
Hasło: Rekomendowana nazwa w tekście. Przy werdykcie „po angielsku” i „bez tłumaczenia” jest to forma angielska — bo tak właśnie ma brzmieć.
Co znaczy: Definicja skrócona do jednego wiersza. Pełna — razem z odmianą, synonimami i cytatami ze źródeł — jest na stronie hasła.