Słownik pojęć: po angielsku, po polsku i której formy używać.
Dla każdego terminu zebraliśmy cytaty z polskich źródeł — niebezpiecznik, sekurak, zaufana trzecia strona, CERT Polska, ustawy — i z nich wyprowadziliśmy werdykt: czy polska nazwa faktycznie się przyjęła. Werdykt jest tu ważniejszy niż samo tłumaczenie.
TAB. 0Filtry39 z 368 haseł
Wszystkie dziedzinyStrony WWW, WordPress i hosting 37Podatności i klasy błędów 39Ataki i socjotechnika 38Złośliwe oprogramowanie 35Sieć i infrastruktura obronna 39SOC, wywiad o zagrożeniach i reagowanie 37Kryptografia, tożsamość i uwierzytelnianie 39Prawo, zgodność i ryzyko 42Realia polskie: instytucje i oszustwa 11Ludzie, role i higiena cyfrowa 36Chmura, kontenery i łańcuch dostaw 4Mobile, IoT i OT/ICS 7Bezpieczeństwo AI i modeli językowych 4
TAB. 1Sieć i infrastruktura obronna39 haseł
| Hasło | Po angielsku | Używamy | Co znaczy |
|---|---|---|---|
| air gap | air gap | po angielsku | Całkowite fizyczne odseparowanie systemu od sieci zewnętrznych, przy którym dane można przenieść wyłącznie nośnikiem, a nie połączeniem sieciowym; skrajny przypadek separacji fizycznej. |
| amplifikacja | amplification attack | obie formy | Technika ataku odmowy usługi, w której napastnik wysyła niewielkie zapytania ze sfałszowanym adresem źródłowym ofiary do usług odpowiadających wielokrotnie większym pakietem, dzięki czemu na cel spada ruch wielokrotnie większy od wysłanego. |
| atak odmowy usługi | denial of service (DoS) | obie formy | Atak doprowadzający usługę do niedostępności przez wyczerpanie jej zasobów lub wykorzystanie błędu w oprogramowaniu, prowadzony zwykle z jednego źródła. |
| bastion host | bastion host | po angielsku | Mocno utwardzony host wystawiony na styku sieci niezaufanej, stanowiący jedyny dozwolony punkt wejścia do zasobów sieci chronionej; wszystko, co zbędne, jest na nim wyłączone, a ruch przez niego przechodzący jest rejestrowany. |
| BGP hijacking | BGP hijacking | po angielsku | Rozgłoszenie w internecie fałszywych tras do cudzych zakresów adresów IP, przez co ruch kierowany do ofiary przechodzi przez infrastrukturę napastnika. |
| blue team | blue team | po angielsku | Zespół odpowiedzialny za obronę organizacji: monitoruje infrastrukturę, wykrywa i obsługuje incydenty oraz na bieżąco utrzymuje i stroi zabezpieczenia. |
| CDN | content delivery network (CDN) | bez tłumaczenia | Rozproszona sieć serwerów brzegowych serwujących kopie treści blisko użytkownika; wykorzystywana także w obronie — do absorbowania i filtrowania wolumetrycznego ruchu DDoS oraz ukrywania adresu serwera źródłowego. |
| DDoS | distributed denial of service (DDoS) | bez tłumaczenia | Odmiana ataku odmowy usługi prowadzona równocześnie z wielu rozproszonych źródeł, najczęściej z botnetu, co utrudnia odfiltrowanie ruchu i wymusza obronę o dużej przepustowości. |
| DLP (ochrona przed wyciekiem danych) | data loss prevention (DLP) | bez tłumaczenia | Klasa rozwiązań monitorujących i blokujących nieautoryzowane wyprowadzenie wrażliwych danych z organizacji — pocztą, przez nośniki USB, chmurę czy wklejenie do zewnętrznej usługi. |
| DMZ | demilitarized zone (DMZ) | bez tłumaczenia | Wydzielona podsieć-bufor między internetem a siecią wewnętrzną, w której umieszcza się usługi publiczne, aby ich przejęcie nie dawało napastnikowi bezpośredniego dostępu do zasobów wewnętrznych. |
| DNS cache poisoning | DNS cache poisoning | po angielsku | Wstrzyknięcie sfałszowanych rekordów do pamięci podręcznej rekurencyjnego serwera DNS, przez co kolejni użytkownicy pytający o daną nazwę trafiają pod adres wskazany przez napastnika. |
| DNSSEC | DNSSEC | bez tłumaczenia | Rozszerzenie DNS dodające do rekordów podpisy kryptograficzne, które pozwalają odbiorcy zweryfikować autentyczność i integralność odpowiedzi, lecz nie szyfrują samych zapytań. |
| DPI (deep packet inspection) | deep packet inspection (DPI) | po angielsku | Analiza nie tylko nagłówków, ale i zawartości (ładunku) pakietów — zwykle po złożeniu strumienia — pozwalająca rozpoznać rzeczywisty protokół lub aplikację niezależnie od numeru portu oraz wykryć szkodliwe albo zakazane treści w ruchu. |
| evil twin (podstawiona sieć Wi-Fi) | evil twin / rogue access point (podstawiona sieć Wi-Fi) | po angielsku | Podstawiona sieć Wi-Fi o nazwie identycznej z siecią zaufaną — hotelu, lotniska, kawiarni — do której urządzenie ofiary łączy się automatycznie, przez co atakujący widzi jej ruch i może podsunąć fałszywy ekran logowania. |
| honeypot | honeypot | po angielsku | Celowo wystawiony pozorny zasób bez wartości produkcyjnej, którego zadaniem jest zwabienie napastnika i zarejestrowanie jego działań; ponieważ nie obsługuje żadnego legalnego ruchu, każde odwołanie do niego jest z definicji podejrzane, co daje bardzo niski poziom fałszywych alarmów. |
| IDS | intrusion detection system (IDS) | bez tłumaczenia | System monitorujący ruch sieciowy lub aktywność hosta i generujący alert po rozpoznaniu podejrzanych wzorców, sam jednak nieingerujący w przepływ ruchu. |
| IPS | intrusion prevention system (IPS) | bez tłumaczenia | System umieszczony w torze ruchu (inline), który poza wykryciem ataku samodzielnie odrzuca lub zrywa szkodliwe pakiety i połączenia. |
| mikrosegmentacja | microsegmentation | po polsku | Segmentacja sieci doprowadzona do poziomu pojedynczej maszyny, kontenera lub usługi, w której polityki dopuszczają wyłącznie jawnie zdefiniowaną komunikację między konkretnymi zasobami. |
| NAC (network access control) | network access control (NAC) | bez tłumaczenia | Klasa rozwiązań dopuszczających urządzenie do sieci dopiero po jego uwierzytelnieniu (np. przez 802.1X) i sprawdzeniu zgodności z polityką (stan aktualizacji, ochrona antywirusowa, konfiguracja), z przypisaniem urządzeń niespełniających wymagań do sieci kwarantanny lub odmową dostępu. |
| piaskownica | sandbox | obie formy | Mechanizm izolacji ograniczający uprawnienia i zasięg działania uruchamianego kodu do wydzielonego środowiska. Występuje w dwóch rolach: jako wbudowana ochrona zaufanej aplikacji przed skutkami jej przejęcia (piaskownica przeglądarki, czytnika PDF, aplikacji mobilnej) oraz jako środowisko detonacyjne, w którym celowo uruchamia się podejrzany plik i obserwuje jego zachowanie bez narażania systemu produkcyjnego. Ucieczka z tego środowiska to osobna klasa podatności (sandbox escape). |
| powierzchnia ataku | attack surface | po polsku | Zbiór wszystkich punktów systemu lub organizacji, przez które napastnik może próbować wejść albo wyprowadzić dane: usług, interfejsów, kont, integracji i zależności zewnętrznych. Wielkość powierzchni ataku jest miarą ekspozycji, a nie samą podatnością. |
| przejęcie DNS | DNS hijacking | obie formy | Przekierowanie rozwiązywania nazw na serwery napastnika przez przejęcie konta w rejestrze/u rejestratora domen, włamanie na serwer DNS i zmianę strefy albo podmianę ustawień resolvera na urządzeniu klienta. |
| purple team | purple team | po angielsku | Tryb pracy, w którym zespół atakujący i broniący działają razem i na bieżąco przekładają wykonane techniki ataku na nowe reguły detekcji; rzadziej — stały zespół pełniący tę rolę. |
| rate limiting | rate limiting | po angielsku | Mechanizm ograniczający liczbę żądań, jakie klient lub adres IP może wykonać w danym oknie czasu, stosowany przeciw nadużyciom, atakom siłowym i przeciążeniu usługi. |
| red team | red team | po angielsku | Zespół prowadzący skrytą, wielowektorową symulację działań realnego przeciwnika w szerokim zakresie celów, aby sprawdzić zdolność organizacji do wykrycia i powstrzymania ataku — mierzony jest tu poziom detekcji i reakcji obrony, a nie sama liczba znalezionych podatności. |
| reverse proxy | reverse proxy | po angielsku | Serwer ustawiony przed serwerami aplikacyjnymi, który przyjmuje ruch z internetu w ich imieniu, rozkłada obciążenie oraz pozwala terminować TLS i filtrować żądania. |
| segmentacja sieci | network segmentation | po polsku | Podział sieci na odseparowane strefy z kontrolowanym ruchem między nimi, co ogranicza możliwość swobodnego poruszania się napastnika po infrastrukturze. |
| serwer proxy | proxy server | po angielsku | Serwer pośredniczący w połączeniach klientów z zasobami zewnętrznymi, dzięki czemu ruch można filtrować i rejestrować, a adresy klientów pozostają ukryte przed serwerem docelowym. |
| skanowanie podatności | vulnerability scanning | po polsku | Zautomatyzowane badanie systemów i aplikacji pod kątem znanych podatności (identyfikowanych zwykle numerem CVE) oraz błędów konfiguracji, zakończone raportem z oceną istotności znalezisk. Skan może być nieuwierzytelniony (widok „z zewnątrz") albo uwierzytelniony — ten drugi jest dokładniejszy, bo czyta wersje zainstalowanego oprogramowania zamiast je zgadywać. Wyniki wymagają weryfikacji: skanery generują fałszywe alarmy i pomijają podatności logiczne. |
| skanowanie portów | port scanning | po polsku | Systematyczne odpytywanie portów TCP/UDP hosta lub całego zakresu adresów w celu ustalenia, które porty są otwarte, zamknięte albo filtrowane i jakie usługi za nimi nasłuchują — stosowane zarówno w rozpoznaniu poprzedzającym atak, jak i w inwentaryzacji własnej infrastruktury. |
| SPF / DKIM / DMARC (uwierzytelnianie poczty) | SPF / DKIM / DMARC | bez tłumaczenia | Trzy uzupełniające się mechanizmy uwierzytelniania poczty oparte na rekordach DNS: SPF wskazuje serwery uprawnione do wysyłania poczty z danej domeny, DKIM opatruje wiadomość podpisem kryptograficznym, a DMARC określa politykę postępowania i raportowania dla wiadomości, które nie przejdą tej weryfikacji. |
| SYN flood | SYN flood | po angielsku | Atak odmowy usługi zasypujący serwer żądaniami nawiązania połączenia TCP (pakietami z flagą SYN), które nigdy nie są dokańczane, przez co wyczerpuje się pula połączeń na wpół otwartych. |
| test penetracyjny | penetration test | po polsku | Autoryzowany, ograniczony zakresem i czasem test polegający na kontrolowanym wykorzystaniu podatności, aby wykazać ich rzeczywisty wpływ na organizację; kończy się raportem z opisem ścieżek ataku i rekomendacjami. |
| utwardzanie | hardening | obie formy | Zmniejszanie powierzchni ataku systemu przez wyłączenie zbędnych usług i kont, zmianę ustawień domyślnych, ograniczenie uprawnień i zastosowanie restrykcyjnej konfiguracji — zwykle według gotowych zestawów zaleceń (CIS Benchmarks, DISA STIG, rekomendacje producenta). |
| VPN | virtual private network (VPN) | bez tłumaczenia | Szyfrowany tunel zestawiany przez sieć publiczną: ruch urządzenia trafia najpierw do bramy VPN, dzięki czemu zdalny pracownik lub oddział korzysta z zasobów tak, jakby był w sieci lokalnej (zastosowanie firmowe), albo wychodzi do internetu z adresu dostawcy usługi (zastosowanie konsumenckie). |
| WAF | web application firewall (WAF) | bez tłumaczenia | Zapora działająca na warstwie aplikacji (HTTP/HTTPS), która analizuje żądania kierowane do aplikacji webowej i blokuje te odpowiadające wzorcom ataków, takich jak wstrzyknięcie SQL czy XSS. |
| zapora nowej generacji | next-generation firewall (NGFW) | obie formy | Zapora łącząca filtrowanie stanowe z rozpoznawaniem konkretnych aplikacji i tożsamości użytkownika oraz z wbudowanym systemem zapobiegania włamaniom (IPS), często też z inspekcją ruchu szyfrowanego. |
| zapora sieciowa | firewall | obie formy | Urządzenie lub oprogramowanie kontrolujące ruch na granicy sieci (lub na hoście), które przepuszcza albo blokuje pakiety i połączenia zgodnie ze zdefiniowanym zestawem reguł. |
| zarządzanie poprawkami | patch management | obie formy | Uporządkowany proces obejmujący inwentaryzację zasobów, śledzenie wydawanych aktualizacji, priorytetyzację według ryzyka, testowanie, wdrożenie w kontrolowanych i rozliczalnych terminach oraz weryfikację skuteczności — wraz z procedurą wycofania i obsługą wyjątków tam, gdzie łatki nie da się nałożyć. |
- po polsku
- Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie.
- obie formy
- Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
- po angielsku
- Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim.
- bez tłumaczenia
- Skrót, nazwa własna albo nazwa standardu — nie tłumaczymy w ogóle.
- Hasło
- Rekomendowana nazwa w tekście. Przy werdykcie „po angielsku” i „bez tłumaczenia” jest to forma angielska — bo tak właśnie ma brzmieć.
- Co znaczy
- Definicja skrócona do jednego wiersza. Pełna — razem z odmianą, synonimami i cytatami ze źródeł — jest na stronie hasła.