Słownik pojęć: po angielsku, po polsku i której formy używać.

TAB. 1D25 haseł

Nazwa	Definicja
dane uwierzytelniające +W	Dana lub obiekt służący do potwierdzenia tożsamości — hasło, klucz, certyfikat lub token — będący głównym łupem w większości ataków na konta.
credential
DBIR	Coroczny raport Verizon o naruszeniach bezpieczeństwa, oparty na tysiącach przeanalizowanych incydentów zapisanych w słowniku VERIS. Najczęściej cytowane źródło statystyk o tym, jak dochodzi do włamań, kto za nimi stoi i ile trwa ich wykrycie.
Data Breach Investigations Report (DBIR)
DDoS +W	Odmiana ataku odmowy usługi prowadzona równocześnie z wielu rozproszonych źródeł, najczęściej z botnetu, co utrudnia odfiltrowanie ruchu i wymusza obronę o dużej przepustowości.
distributed denial of service (DDoS)
default_role +W	Opcja WordPressa określająca rolę, którą dostaje każdy nowy użytkownik — zarejestrowany sam albo dodany przez administratora (Ustawienia → Ogólne → Domyślna rola nowych użytkowników). Razem z opcją users_can_register („Każdy może się zarejestrować”) tworzy jedno ryzyko: otwarta rejestracja z rolą domyślną wyższą niż Subskrybent pozwala każdemu założyć konto z uprawnieniami.
default_role
dependency confusion (podmiana zależności) +W	Atak polegający na opublikowaniu w publicznym repozytorium pakietu o nazwie identycznej z wewnętrzną biblioteką firmy i wyższym numerze wersji, przez co system budowania pobiera i uruchamia kod atakującego zamiast własnego.
dependency confusion
deserializacja niezaufanych danych (insecure deserialization) +W	Podatność polegająca na odtwarzaniu obiektów z niezaufanych danych wejściowych, co pozwala wymusić nieprzewidziane działania aplikacji, aż do wykonania kodu.
insecure deserialization
detection engineering +W	Dyscyplina projektowania, testowania i utrzymywania reguł wykrywania jak kodu — z wersjonowaniem, pomiarem skuteczności i mapowaniem pokrycia na MITRE ATT&CK.
detection engineering
dezinformacja +W	Celowe rozpowszechnianie fałszywych lub wprowadzających w błąd treści, prowadzone jako zorganizowana kampania (fałszywe konta, podszywanie się pod instytucje, przejęte serwisy), a gdy stoi za nim obce państwo — opisywane w nomenklaturze unijnej skrótem FIMI.
disinformation / FIMI (zagraniczne manipulacje informacyjne)
disaster recovery (DR) +W	Część planowania ciągłości działania skupiona na technicznym przywróceniu systemów, danych i infrastruktury po awarii lub katastrofie — węższa niż plan ciągłości działania, który obejmuje procesy całej organizacji.
disaster recovery
discovery method	Kto albo co jako pierwsze zauważyło incydent: własny monitoring, partner (dostawca usługi, hosting), klient, wyszukiwarka, policja, a nawet sam sprawca. W VERIS pole discovery_method z gałęziami internal, partner i external; mówi wiele o tym, czy organizacja umie wykrywać ataki sama.
discovery method
DLP (ochrona przed wyciekiem danych) +W	Klasa rozwiązań monitorujących i blokujących nieautoryzowane wyprowadzenie wrażliwych danych z organizacji — pocztą, przez nośniki USB, chmurę czy wklejenie do zewnętrznej usługi.
data loss prevention (DLP)
DMZ +W	Wydzielona podsieć-bufor między internetem a siecią wewnętrzną, w której umieszcza się usługi publiczne, aby ich przejęcie nie dawało napastnikowi bezpośredniego dostępu do zasobów wewnętrznych.
demilitarized zone (DMZ)
DNS cache poisoning +W	Wstrzyknięcie sfałszowanych rekordów do pamięci podręcznej rekurencyjnego serwera DNS, przez co kolejni użytkownicy pytający o daną nazwę trafiają pod adres wskazany przez napastnika.
DNS cache poisoning
DNSSEC +W	Rozszerzenie DNS dodające do rekordów podpisy kryptograficzne, które pozwalają odbiorcy zweryfikować autentyczność i integralność odpowiedzi, lecz nie szyfrują samych zapytań.
DNSSEC
DOM-based XSS +W	Odmiana XSS, w której złośliwy kod nie przechodzi przez odpowiedź serwera, tylko wykonuje go skrypt strony w przeglądarce, przepisując niezaufane dane (np. fragment adresu URL) do DOM przez innerHTML lub eval(). W WordPressie dotyczy głównie skryptów JS wtyczek i kreatorów stron — np. Elementor miał podatność DOM-based XSS w obsłudze parametru lightboxa w adresie.
DOM-based XSS
domyślne hasło +W	Fabryczny login i hasło (np. admin/admin), z którym urządzenie, panel lub oprogramowanie wychodzi z pudełka; bywa wspólne dla wszystkich egzemplarzy i opisane w instrukcji, więc atakujący próbują go w pierwszej kolejności. Dotyczy routerów, kamer, paneli hostingu i instalatorów — w WordPressie odpowiednikiem jest konto „admin” ze słabym hasłem ustawionym przy instalacji.
default credentials
DORA +W	Rozporządzenie UE 2022/2554 (Digital Operational Resilience Act), stosowane od 17 stycznia 2025 r., które nakłada na sektor finansowy i jego zewnętrznych dostawców ICT wymogi zarządzania ryzykiem cyfrowym, testowania odporności operacyjnej i zgłaszania poważnych incydentów.
DORA
dostęp just-in-time +W	Nadawanie uprawnień (np. administratora serwera, konta w chmurze, dostępu do portu SSH/RDP) tylko na czas konkretnego zadania, z automatycznym odebraniem po upływie limitu, zamiast stałych kont uprzywilejowanych. W WordPressie odpowiada temu tymczasowe konto administratora dla serwisanta, które samo wygasa.
just-in-time access (JIT)
dostęp warunkowy +W	Zasady, które przy każdym logowaniu oceniają kontekst — kto, skąd, z jakiego urządzenia, z jakim ryzykiem — i na tej podstawie wpuszczają, żądają MFA albo blokują. Najbardziej znane jako Conditional Access w Microsoft Entra ID (Microsoft 365); podobną logikę dla panelu WordPressa dają reguły WAF i wtyczki ograniczające logowanie np. do krajów lub adresów IP.
conditional access
doxing +W	Celowe upublicznienie prywatnych informacji o konkretnej osobie — adresu, telefonu, miejsca pracy — po to, by narazić ją na nękanie lub przemoc.
doxxing
DPI (deep packet inspection) +W	Analiza nie tylko nagłówków, ale i zawartości (ładunku) pakietów — zwykle po złożeniu strumienia — pozwalająca rozpoznać rzeczywisty protokół lub aplikację niezależnie od numeru portu oraz wykryć szkodliwe albo zakazane treści w ruchu.
deep packet inspection (DPI)
drainer (wallet drainer) +W	Skrypt lub strona phishingowa, która nie wykrada klucza prywatnego, tylko nakłania właściciela portfela kryptowalutowego do podpisania uprawnienia (approval/permit) pozwalającego atakującemu wydawać jego tokeny, po czym opróżnia portfel jedną transakcją.
wallet drainer (approval/permit phishing)
drive-by download +W	Pobranie i uruchomienie złośliwego oprogramowania wywołane samym wejściem na spreparowaną lub zainfekowaną stronę, bez świadomej zgody i bez żadnego działania użytkownika poza otwarciem witryny.
drive-by download
dropper +W	Komponent, którego jedynym zadaniem jest umieszczenie w systemie właściwego złośliwego kodu — klasycznie przenoszonego wewnątrz siebie, choć w polskim uzusie nazwą tą obejmuje się też komponent, który ten kod dopiero pobiera z sieci.
dropper
due diligence +W	Staranne sprawdzenie stanu bezpieczeństwa i zgodności drugiej strony — dostawcy, partnera lub przejmowanej spółki — przed zawarciem umowy albo transakcji.
due diligence

po polsku: nazwa polska w kolorze. Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie.
obie formy: obie nazwy w kolorze. Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
po angielsku: nazwa angielska w kolorze. Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim.
bez tłumaczenia: nazwa angielska w kolorze. Skrót, nazwa własna albo nazwa standardu — nie tłumaczymy w ogóle.
Nazwa: Pierwszy wiersz — polska nazwa (link do strony hasła), drugi — angielska. Szara nazwa istnieje, ale nie jest formą, której używamy.
Definicja: Skrócona do dwóch wierszy. Pełna — razem z odmianą, synonimami i cytatami ze źródeł — jest na stronie hasła.
Alfabet: Litera pokazuje tylko hasła na tę literę; „Wsz.” wraca do całości. Wyszarzone litery nie mają haseł w bieżącym filtrze.
Szukaj hasła: Szuka w nazwie polskiej i angielskiej, w synonimach i w definicji. Najpierw hasła, których nazwa pasuje, potem te, w których słowo pada tylko w definicji. Ta sama wyszukiwarka stoi w Bazie wiedzy i w Rozszerzeniach.