Słownik pojęć: po angielsku, po polsku i której formy używać.

TAB. 1P44 haseł

Nazwa	Definicja
packer +W	Narzędzie kompresujące lub szyfrujące plik wykonywalny tak, by właściwy kod ujawnił się dopiero w pamięci po uruchomieniu, co utrudnia wykrycie sygnaturowe i analizę statyczną.
packer
pass-the-hash +W	Technika, w której atakujący loguje się do innych systemów (zwykle Windows w domenie Active Directory) samym skrótem NTLM hasła, bez znajomości hasła i bez jego łamania. Skrót zdobywa z pamięci lub bazy przejętej maszyny; dotyczy sieci firmowych, nie samej strony WordPress.
pass-the-hash
passkey +W	Poświadczenie oparte na parze kluczy, w którym klucz prywatny nigdy nie trafia do serwisu — pozostaje w urządzeniu lub w menedżerze haseł (przy passkeyach synchronizowanych: w zaszyfrowanej kopii u dostawcy) — a logowanie potwierdza się odblokowaniem urządzenia; zastępuje hasło i jest odporne na phishing.
passkey
password spraying +W	Atak na wiele kont naraz z użyciem kilku najpopularniejszych haseł, prowadzony na tyle wolno, by nie wywołać blokady konta po serii nieudanych prób.
password spraying
path traversal +W	Podatność pozwalająca ciągami typu „../" wyjść poza katalog przewidziany przez aplikację i sięgnąć po dowolne pliki na serwerze.
path traversal
PCI DSS +W	Branżowy standard bezpieczeństwa danych kart płatniczych (Payment Card Industry Data Security Standard), utrzymywany przez PCI Security Standards Council, obowiązujący każdy podmiot, który przetwarza, przechowuje lub przesyła dane posiadaczy kart; aktualna jest linia 4.x.
PCI DSS
pharma hack +W	Odmiany infekcji SEO spam: napastnik wstrzykuje w stronę reklamy leków (pharma hack — Viagra, Cialis) albo tysiące podstron z japońskim tekstem i linkami do sklepów z podróbkami (Japanese keyword hack). Treść bywa pokazywana tylko robotom Google, więc właściciel widzi normalną stronę, a w wynikach wyszukiwania — spam.
pharma hack / Japanese keyword hack
pharming +W	Skierowanie ofiary na podstawioną witrynę mimo wpisania przez nią poprawnego adresu — przez zatrucie pamięci podręcznej DNS, podmianę serwerów DNS na routerze albo modyfikację pliku hosts na urządzeniu.
pharming
phishing +W	Atak polegający na podszyciu się pod zaufanego nadawcę, najczęściej w wiadomości e-mail, by nakłonić odbiorcę do podania danych logowania, wykonania płatności lub otwarcia złośliwego załącznika.
phishing
phishing AiTM (adversary-in-the-middle) +W	Phishing prowadzony przez serwer pośredniczący (odwrotne proxy), który w czasie rzeczywistym przekazuje ruch do prawdziwej witryny i przechwytuje ciasteczko sesji już po poprawnym zalogowaniu ofiary — dzięki czemu omija uwierzytelnianie wieloskładnikowe zamiast je łamać.
adversary-in-the-middle phishing (AiTM)
PHP object injection +W	Podatność polegająca na przekazaniu do funkcji unserialize() danych kontrolowanych przez atakującego, dzięki czemu może on stworzyć obiekt dowolnej klasy i — łącząc istniejące w kodzie metody magiczne w tzw. łańcuch POP — doprowadzić do wykonania kodu, usunięcia pliku albo zapytania SQL.
PHP object injection
piaskownica +W	Mechanizm izolacji ograniczający uprawnienia i zasięg działania uruchamianego kodu do wydzielonego środowiska. Występuje w dwóch rolach: jako wbudowana ochrona zaufanej aplikacji przed skutkami jej przejęcia (piaskownica przeglądarki, czytnika PDF, aplikacji mobilnej) oraz jako środowisko detonacyjne, w którym celowo uruchamia się podejrzany plik i obserwuje jego zachowanie bez narażania systemu produkcyjnego. Ucieczka z tego środowiska to osobna klasa podatności (sandbox escape).
sandbox
pieprz +W	Tajna wartość wspólna dla całego systemu, dokładana do hasła przed haszowaniem (albo używana jako klucz HMAC nad hasłem) i przechowywana POZA bazą danych — w konfiguracji aplikacji, zmiennej środowiskowej lub w HSM — tak by sam wyciek bazy nie wystarczył do łamania haseł. W odróżnieniu od soli nie jest unikalna dla użytkownika i nie jest jawna; sól chroni przed tablicami tęczowymi i porównywaniem hashy, pieprz chroni przed łamaniem po wycieku samej bazy. Pieprz NIE zastępuje soli ani wolnej funkcji haszującej.
pepper
pig butchering +W	Długotrwałe oszustwo, w którym sprawca najpierw buduje z ofiarą relację towarzyską lub romantyczną, a następnie nakłania ją do coraz większych wpłat na fałszywą platformę inwestycyjną.
pig butchering scam
piracka wtyczka (nulled plugin) +W	Płatna wtyczka lub motyw rozpowszechniany za darmo z usuniętą kontrolą licencji, często z celowo doklejonym backdoorem, który daje napastnikowi dostęp do strony od pierwszego dnia.
nulled plugin
plan ciągłości działania +W	Dokument opisujący, jak organizacja utrzyma lub szybko wznowi krytyczne procesy podczas poważnego zakłócenia — awarii, katastrofy albo ataku ransomware.
business continuity plan
playbook +W	Spisany scenariusz obsługi konkretnego typu incydentu, określający kolejne kroki, punkty decyzyjne i osoby odpowiedzialne.
playbook
PoC (proof of concept) +W	Minimalny, demonstracyjny przykład wykorzystania podatności, publikowany po to, by dowieść, że luka jest realna — bez pełnego uzbrojenia w złośliwy ładunek, który miałby ją zamienić w gotowe narzędzie ataku.
proof of concept (PoC)
podatność +W	Błąd lub słabość w kodzie, konfiguracji albo projekcie systemu, którą atakujący może wykorzystać do działania niezgodnego z zamierzeniem twórcy — na przykład odczytu cudzych danych, podniesienia uprawnień lub przejęcia kontroli nad systemem.
vulnerability
podatność w motywie +W	Błąd bezpieczeństwa w kodzie motywu (szablonu) WordPressa lub w bibliotece dołączonej do motywu, wykorzystywany do przejęcia strony — groźny zwłaszcza w motywach kupowanych na giełdach szablonów, rzadko aktualizowanych, oraz w motywach nieaktywnych, które pozostają na serwerze i nadal zawierają podatny kod.
theme vulnerability
podatność we wtyczce +W	Błąd bezpieczeństwa w kodzie wtyczki WordPressa, pozwalający napastnikowi na działania niedostępne dla zwykłego użytkownika (wgranie pliku, zmianę treści, przejęcie konta). Wtyczki odpowiadają za zdecydowaną większość publikowanych podatności ekosystemu WordPressa i są — obok słabych i wykradzionych haseł — jednym z głównych wektorów przejmowania stron.
plugin vulnerability
podatność wykorzystywana bez uwierzytelnienia +W	Luka, którą można wykorzystać bez posiadania konta i bez zalogowania się, przez co jest znacznie groźniejsza od luk wymagających uprawnień (opisywanych w skali Wordfence jako subscriber+ czy admin+).
unauthenticated vulnerability
podmiana treści strony (defacement) +W	Atak polegający na jawnym zastąpieniu wyglądu lub treści strony komunikatem napastnika, nastawiony na rozgłos i kompromitację właściciela, a nie na pozostanie w ukryciu.
defacement
podmiot kluczowy +W	Kategoria podmiotu według NIS2 i ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa: duży podmiot z sektora o wysokiej krytyczności (energetyka, transport, bankowość, zdrowie, woda, infrastruktura cyfrowa, administracja publiczna, przestrzeń kosmiczna), objęty najsurowszym reżimem obowiązków i nadzorem wyprzedzającym — w odróżnieniu od podmiotu ważnego, kontrolowanego następczo, po sygnale o nieprawidłowościach.
essential entity
podmiot przetwarzający +W	Podmiot, który przetwarza dane osobowe w imieniu administratora i wyłącznie na jego udokumentowane polecenie — na przykład firma hostingowa, dostawca systemu kadrowego albo usługi chmurowej. Jeśli sam zaczyna decydować o celach przetwarzania, staje się administratorem.
data processor
podpis cyfrowy +W	Kryptograficzne potwierdzenie utworzone kluczem prywatnym (praktycznie zawsze nad skrótem danych, nie nad całymi danymi) i weryfikowalne odpowiadającym kluczem publicznym, dowodzące, kto podpisał, i tego, że dane nie zostały zmienione po podpisaniu. Zaufanie do podpisu jest tylko tak dobre, jak zaufanie do certyfikatu wiążącego klucz publiczny z tożsamością.
digital signature
podpisywanie kodu +W	Opatrywanie programu, sterownika, aktualizacji lub paczki podpisem cyfrowym wydawcy, żeby system i użytkownik mogli sprawdzić, kto go wydał i czy nie został zmieniony. Kradzież klucza do podpisywania kodu pozwala napastnikom podpisywać malware tak, jakby pochodził od zaufanej firmy.
code signing
podwójne wymuszenie +W	Taktyka ransomware polegająca na wykradzeniu danych przed ich zaszyfrowaniem i grożeniu publikacją, żeby wymusić okup także na ofierze, która ma kopie zapasowe.
double extortion
polityka bezpieczeństwa +W	Zatwierdzony przez kierownictwo dokument (lub zbiór dokumentów) określający zasady, obowiązki i granice korzystania z zasobów informacyjnych i IT, stanowiący podstawę egzekwowania wymagań bezpieczeństwa wobec pracowników i dostawców.
security policy
porzucona wtyczka +W	Wtyczka, której autor przestał rozwijać i łatać, przez co znane w niej podatności pozostają nienaprawione, mimo że wtyczka nadal działa na stronie.
abandoned plugin
post-incident review +W	Podsumowanie przeprowadzane po zamknięciu incydentu, którego celem jest ustalenie przyczyn i luk w obronie oraz przekucie ich w konkretne zmiany, a nie wskazanie winnych.
post-incident review
powierzchnia ataku +W	Zbiór wszystkich punktów systemu lub organizacji, przez które napastnik może próbować wejść albo wyprowadzić dane: usług, interfejsów, kont, integracji i zależności zewnętrznych. Wielkość powierzchni ataku jest miarą ekspozycji, a nie samą podatnością.
attack surface
prefiks tabel +W	Przedrostek nazw tabel bazy danych WordPressa ustawiany w wp-config.php zmienną $table_prefix (domyślnie wp_, np. wp_users). Zmiana na nietypowy utrudnia gotowym exploitom SQL injection zgadywanie nazw tabel, ale nie usuwa samej luki; na działającej stronie wymaga zmiany nazw tabel i wpisów w wp_options oraz wp_usermeta.
database table prefix (changing wp_)
pretexting +W	Technika socjotechniczna polegająca na zbudowaniu wiarygodnego scenariusza i fałszywej tożsamości, które uzasadniają prośbę o dane, dostęp lub wykonanie czynności.
pretexting
process injection +W	Technika uruchamiania własnego kodu w przestrzeni adresowej innego, zaufanego procesu — wstrzyknięty kod dziedziczy uprawnienia i tożsamość gospodarza, dzięki czemu omija reguły oparte na nazwie procesu i utrudnia wykrycie.
process injection
prompt injection +W	Atak polegający na umieszczeniu w treści przetwarzanej przez model językowy ukrytych instrukcji, które model wykonuje tak, jakby pochodziły od użytkownika lub twórcy systemu; w wariancie pośrednim (indirect) instrukcje są schowane w danych zewnętrznych — na stronie WWW, w PDF-ie, e-mailu czy komentarzu — które asystent lub agent AI pobiera samodzielnie.
prompt injection (w tym indirect prompt injection)
prototype pollution +W	Podatność specyficzna dla JavaScriptu: atakujący dopisuje właściwości do wspólnego prototypu obiektów (np. przez klucz __proto__ w scalanym JSON-ie), przez co zmienia zachowanie całej aplikacji — po stronie przeglądarki zwykle prowadzi do DOM XSS, w Node.js nawet do RCE. W WordPressie dotyczyła dołączanego jQuery: jQuery.extend() przed wersją 3.4.0 był podatny (CVE-2019-11358).
prototype pollution
prywatność +W	Kontrola nad tym, jakie informacje o nas są zbierane, komu udostępniane i do jakich celów wykorzystywane.
privacy
przejęcie DNS +W	Przekierowanie rozwiązywania nazw na serwery napastnika przez przejęcie konta w rejestrze/u rejestratora domen, włamanie na serwer DNS i zmianę strefy albo podmianę ustawień resolvera na urządzeniu klienta.
DNS hijacking
przejęcie konta +W	Uzyskanie przez atakującego pełnej kontroli nad cudzym kontem, zwykle połączone z odcięciem właściciela przez zmianę hasła, adresu e-mail i metod odzyskiwania.
account takeover (ATO)
przejęcie sesji +W	Przejęcie trwającej sesji zalogowanego użytkownika przez kradzież, podsłuchanie lub odgadnięcie jej identyfikatora (najczęściej ciasteczka sesyjnego), co daje dostęp do konta bez znajomości hasła i bez przechodzenia uwierzytelniania.
session hijacking
przywrócenie działania +W	Etap reagowania polegający na przywróceniu systemów do normalnej pracy i potwierdzeniu — pod wzmożonym monitoringiem — że napastnik nie odzyskał dostępu.
recovery
publicznie dostępne pliki wrażliwe +W	Pliki, które nie powinny być osiągalne z przeglądarki, a leżą w katalogu strony: zrzuty bazy (.sql), archiwa kopii (backup.zip), pliki konfiguracyjne (.env, wp-config.php.bak), katalog .git. Boty skanują takie ścieżki masowo, a jedno pobranie daje hasła do bazy lub cały kod źródłowy.
sensitive file exposure (.sql dumps, .env, .git)
purple team +W	Tryb pracy, w którym zespół atakujący i broniący działają razem i na bieżąco przekładają wykonane techniki ataku na nowe reguły detekcji; rzadziej — stały zespół pełniący tę rolę.
purple team

po polsku: nazwa polska w kolorze. Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie.
obie formy: obie nazwy w kolorze. Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
po angielsku: nazwa angielska w kolorze. Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim.
bez tłumaczenia: nazwa angielska w kolorze. Skrót, nazwa własna albo nazwa standardu — nie tłumaczymy w ogóle.
Nazwa: Pierwszy wiersz — polska nazwa (link do strony hasła), drugi — angielska. Szara nazwa istnieje, ale nie jest formą, której używamy.
Definicja: Skrócona do dwóch wierszy. Pełna — razem z odmianą, synonimami i cytatami ze źródeł — jest na stronie hasła.
Alfabet: Litera pokazuje tylko hasła na tę literę; „Wsz.” wraca do całości. Wyszarzone litery nie mają haseł w bieżącym filtrze.
Szukaj hasła: Szuka w nazwie polskiej i angielskiej, w synonimach i w definicji. Najpierw hasła, których nazwa pasuje, potem te, w których słowo pada tylko w definicji. Ta sama wyszukiwarka stoi w Bazie wiedzy i w Rozszerzeniach.