Słownik pojęć: po angielsku, po polsku i której formy używać.

TAB. 1C30 haseł

Nazwa	Definicja
C2 (command and control) +W	Kanał łączności i serwery, przez które atakujący wydaje polecenia zainfekowanym maszynom i odbiera od nich wykradzione dane.
command and control (C2)
canary token +W	Fałszywy zasób-pułapka (plik, link, klucz API, konto, rekord w bazie), którego nikt uprawniony nie powinien dotykać — każde użycie wysyła alarm, więc sygnalizuje włamanie lub wyciek. W WordPressie może to być nieużywane konto „admin” z hasłem-pułapką albo fałszywy klucz w wp-config.php podłączony do serwisu Canarytokens.
honeytoken / canary token
CAPTCHA +W	Test odróżniający człowieka od bota, stosowany w formularzach kontaktowych, logowaniu, rejestracji i zamówieniu. W WordPressie dodaje się go wtyczką lub w ustawieniach wtyczki formularzy; popularne warianty to Google reCAPTCHA (v2 z polem „Nie jestem robotem”, v3 niewidoczna), hCaptcha i Cloudflare Turnstile.
CAPTCHA (reCAPTCHA, Turnstile)
CDN +W	Rozproszona sieć serwerów brzegowych serwujących kopie treści blisko użytkownika; wykorzystywana także w obronie — do absorbowania i filtrowania wolumetrycznego ruchu DDoS oraz ukrywania adresu serwera źródłowego.
content delivery network (CDN)
CERT Polska / CSIRT NASK, CSIRT GOV, CSIRT MON +W	Nazwy własne zespołów reagowania na incydenty komputerowe: CERT Polska to działający w NASK zespół realizujący ustawowe zadania CSIRT NASK, a obok niego funkcjonują CSIRT GOV (prowadzony przez Szefa ABW) i CSIRT MON — trzy krajowe zespoły przewidziane w ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa.
CERT Polska / CSIRT NASK (CSIRT GOV, CSIRT MON)
certyfikat cyfrowy +W	Podpisany przez zaufanego wystawcę (urząd certyfikacji) dokument elektroniczny w formacie X.509, który wiąże klucz publiczny z tożsamością (domeną, firmą, osobą), obowiązuje przez określony termin ważności i może zostać wcześniej unieważniony (CRL, OCSP).
digital certificate
certyfikat SSL/TLS +W	Podpisane przez urząd certyfikacji poświadczenie wiążące klucz publiczny z domeną, umożliwiające szyfrowane połączenie HTTPS; chroni dane w drodze między przeglądarką a serwerem, ale w żaden sposób nie zabezpiecza samej strony przed włamaniem.
SSL/TLS certificate
chain of custody +W	Udokumentowana, nieprzerwana historia tego, kto, kiedy i w jakim celu miał dostęp do zabezpieczonego materiału dowodowego.
chain of custody
CISO +W	Osoba na poziomie kierownictwa odpowiadająca za strategię bezpieczeństwa informacji, zarządzanie ryzykiem i zgodność w całej organizacji; w reżimie NIS2/KSC formalną odpowiedzialność ponosi kierownik podmiotu, a CISO pełni rolę wykonawczą i doradczą.
CISO (Chief Information Security Officer)
clickjacking +W	Atak, w którym docelowa witryna (ta, na której ofiara jest zalogowana) zostaje załadowana w przezroczystej ramce IFRAME nałożonej NA widoczną stronę-przynętę. Użytkownik jest przekonany, że klika przynętę, a kliknięcie trafia w ukrytą ramkę i uruchamia niezamierzoną akcję na jego koncie.
clickjacking
CNA +W	Organizacja upoważniona przez Program CVE do nadawania identyfikatorów CVE podatnościom w określonym zakresie. Dla WordPressa to przede wszystkim Wordfence, Patchstack i WPScan — nadają numery CVE podatnościom we wtyczkach, motywach i rdzeniu; w Polsce status CNA ma CERT Polska.
CVE Numbering Authority (CNA)
combolista +W	Plik tekstowy z parami „login:hasło” (zwykle e-mail i hasło) zebranymi z wielu wycieków, phishingu i infostealerów, sprzedawany lub rozdawany na forach i kanałach Telegram. Służy do credential stuffingu — także na formularze logowania WordPressa, gdy administrator używa hasła z innego serwisu.
combolist
CORS misconfiguration +W	Zbyt liberalna konfiguracja nagłówków CORS (Access-Control-Allow-Origin), np. odbijanie dowolnego Origin z żądania razem z Access-Control-Allow-Credentials: true — obca strona może wtedy w imieniu zalogowanego użytkownika odczytać dane z API. W WordPressie dotyczy wtyczek lub reguł serwera, które dla REST API (/wp-json/) ustawiają nagłówki CORS na „*” albo kopiują Origin bez listy dozwolonych domen.
CORS misconfiguration
credential stuffing +W	Zautomatyzowane testowanie w wielu serwisach par login-hasło pochodzących z wcześniejszych wycieków, w oczekiwaniu, że użytkownik użył tego samego hasła ponownie.
credential stuffing
cross-site contamination +W	Rozprzestrzenienie się infekcji z jednej witryny na pozostałe strony w tym samym koncie hostingowym — przez wspólny katalog nadrzędny, wspólnego użytkownika systemowego albo współdzieloną bazę — przez co wyczyszczenie pojedynczej strony nie kończy problemu.
cross-site contamination
cryptojacking +W	Nieautoryzowane wykorzystanie cudzego sprzętu lub przeglądarki do kopania kryptowalut na rzecz atakującego.
cryptojacking
CSIRT +W	Zespół powołany do przyjmowania zgłoszeń i obsługi incydentów bezpieczeństwa w obrębie określonej społeczności; w Polsce poziom krajowy tworzą CSIRT NASK, CSIRT GOV i CSIRT MON.
computer security incident response team (CSIRT)
CSP (Content Security Policy) +W	Nagłówek określający, z jakich źródeł przeglądarka może wczytywać skrypty, style i inne zasoby, przez co ogranicza SKUTKI wstrzyknięcia obcego kodu (XSS) — jest warstwą ograniczającą szkody, a nie naprawą podatności po stronie serwera.
Content Security Policy (CSP)
CSPM +W	Klasa narzędzi, które stale sprawdzają konfigurację kont chmurowych (AWS, Azure, GCP) i wskazują błędy: publiczne zasoby, brak szyfrowania, zbyt szerokie uprawnienia, niezgodność z normami. Dla małej firmy z jedną stroną to zwykle przesada; ma sens przy wielu usługach w chmurze.
cloud security posture management (CSPM)
CSRF (Cross-Site Request Forgery) +W	Atak zmuszający zalogowanego użytkownika do nieświadomego wysłania żądania zmieniającego stan konta lub witryny, gdy aplikacja nie weryfikuje pochodzenia żądania.
cross-site request forgery (CSRF)
CSV injection +W	Wstrzyknięcie do eksportowanego pliku CSV wartości zaczynającej się od =, +, - lub @, którą Excel lub LibreOffice potraktuje jako formułę — może ona wysłać dane na zewnątrz lub nakłonić użytkownika do uruchomienia polecenia. W WordPressie dotyczy wtyczek eksportujących dane wpisane przez odwiedzających: formularzy kontaktowych (np. WPForms Pro do 1.7.6), list użytkowników, recenzji WooCommerce.
CSV injection (formula injection)
CVE +W	Publiczny identyfikator konkretnej ujawnionej podatności w formacie CVE-rok-numer, pozwalający jednoznacznie odwoływać się do niej w różnych systemach i biuletynach.
CVE
CVSS +W	Standard punktowej oceny powagi podatności w skali 0–10, wyliczanej z metryk sposobu wykorzystania (m.in. wektor ataku, złożoność, wymagane uprawnienia) i skutków dla poufności, integralności i dostępności; służy do porównywania i priorytetyzacji luk.
CVSS
CWE +W	Prowadzony przez MITRE katalog typów (klas) błędów w oprogramowaniu — np. CWE-79 dla XSS — nazywający PRZYCZYNĘ podatności, w odróżnieniu od CVE, który identyfikuje pojedynczy jej przypadek w konkretnym produkcie.
CWE
Cyber Kill Chain +W	Model Lockheed Martin dzielący atak na siedem następujących po sobie etapów — od rozpoznania po działania na celu — wskazujący, w którym miejscu obrońca może atak przerwać.
cyber kill chain
cyberhigiena +W	Zestaw codziennych nawyków — aktualizacje, unikalne hasła, kopie zapasowe, ostrożność wobec linków — które obniżają ryzyko incydentu bez potrzeby wiedzy technicznej.
digital hygiene
cyberprzemoc +W	Uporczywe nękanie, ośmieszanie lub wykluczanie osoby za pośrednictwem internetu i telefonu, najczęściej w grupie rówieśniczej lub zawodowej.
cyberbullying
cyberprzestępca +W	Sprawca przestępstwa popełnianego z użyciem systemów teleinformatycznych — najczęściej dla zysku, ale w polskim uzusie także wtedy, gdy działa na zlecenie państwa lub z innych pobudek.
cybercriminal
czas przebywania atakującego w sieci +W	Liczba dni, jakie upływają od kompromitacji środowiska do wykrycia obecności napastnika (liczona do wykrycia, nie do usunięcia napastnika).
dwell time
czyszczenie przejętej strony +W	Usunięcie ze strony złośliwego kodu, backdoorów i kont napastnika oraz przywrócenie pierwotnej treści, zakończone zamknięciem drogi, którą doszło do włamania — bez tego infekcja wraca.
site cleanup

po polsku: nazwa polska w kolorze. Polska nazwa przyjęła się w tekstach i w wyszukiwarce — używaj jej samodzielnie.
obie formy: obie nazwy w kolorze. Obie formy są w obiegu. Przy pierwszym wystąpieniu pisz „polski termin (english term)”, dalej sam polski.
po angielsku: nazwa angielska w kolorze. Polski odpowiednik istnieje, ale w praktyce nikt tak nie pisze. Zostaw angielski, polski trzymaj jako synonim.
bez tłumaczenia: nazwa angielska w kolorze. Skrót, nazwa własna albo nazwa standardu — nie tłumaczymy w ogóle.
Nazwa: Pierwszy wiersz — polska nazwa (link do strony hasła), drugi — angielska. Szara nazwa istnieje, ale nie jest formą, której używamy.
Definicja: Skrócona do dwóch wierszy. Pełna — razem z odmianą, synonimami i cytatami ze źródeł — jest na stronie hasła.
Alfabet: Litera pokazuje tylko hasła na tę literę; „Wsz.” wraca do całości. Wyszarzone litery nie mają haseł w bieżącym filtrze.
Szukaj hasła: Szuka w nazwie polskiej i angielskiej, w synonimach i w definicji. Najpierw hasła, których nazwa pasuje, potem te, w których słowo pada tylko w definicji. Ta sama wyszukiwarka stoi w Bazie wiedzy i w Rozszerzeniach.